|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Bağlı İdaresi’nin banka hesaplarına yatırılan emanet niteliğinde olmayan tutarların yanlışlıkla emanetler hesabına kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 333. maddesi, emanetler hesabının yalnızca emanet olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 102. maddenin düzenlemeleri gereği, banka hesaplarına yatırılan paraların ilgili hesaplara kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim bulgularına göre, İdare’nin banka hesaplarına yatırılan tüm tutarların başlangıçta 333-Emanetler Hesabına alacak kaydedildiği ve sonrasında bu tutarların niteliğine göre ilgili hesaplara aktarılmak üzere borç kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Özellikle, damga vergisi gibi emanet niteliği taşımayan tutarların da bu hesapta yer aldığı görülmüştür. 2024 yılı itibarıyla, 333-Emanetler Hesabına toplamda 261.538.358,22 TL tutarında emanet niteliğinde olmayan kayıt yapılmıştır. İdare, 2024 yılı itibarıyla emanet niteliğinde olmayan tutarların 333-Emanetler Hesabında izlenmeyeceğini ve bunların niteliğine uygun hesaplara kaydedileceğini belirtmiştir. Ancak, bu süreçte hatalı kullanımlara dair herhangi bir düzeltme kaydı bulunmamaktadır. Sonuç olarak, İdare’nin banka hesaplarına yatırılan tutarları doğru bir şekilde kaydetmesi ve emanet niteliği taşımayan tutarları 333-Emanetler Hesabına almaması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Emanet Niteliğinde Olmayan Tutarların Emanetler Hesabına Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare banka hesaplarına yatırılan ve emanet niteliğinde olmayan tutarlar için emanetler hesabının kullanıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 333-Emanetler Hesabının açıklandığı “Hesabın niteliği” başlıklı 260’ıncı maddesinde; bu hesabın emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 262’nci maddesinde de emanetler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları gösterilmiştir. Buna göre sadece ilgili maddede belirtilen durumlarda 333-Emanetler Hesabı kullanılacaktır.
Aynı Yönetmelik’in 102-Banka Hesabının açıklandığı “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinin birinci fıkrasının (a-3) bendinde ise; kurumun banka hesabına yatırılan veya gelen paraların bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İdarenin banka hesaplarına yatırılan veya gelen paraların 102-Banka Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Banka hesaplarına yatırılan veya gelen paralar, söz konusu Yönetmelik’in 262’nci maddesinde sayılan durumlardan birinin niteliğini taşıyorsa, bu tutar 333-Emanetler Hesabına alacak kaydedilecek; emanet niteliği taşımıyorsa, niteliğine uygun hesaplara alacak kaydedilecektir.
Yapılan incelemede, İdare banka hesaplarına yatırılan ve emanet niteliğinde olmayan tutarlar için emanetler hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir. İdare tarafından gün sonu banka ekstresi alındığında bankaya yatırılan veya gelen tüm tutarların 333-Emanetler Hesabına alacak kaydedildiği, daha sonra yatırılan tutarların niteliğine göre 333-Emanetler Hesabı borç çalıştırılmak suretiyle kapatıldığı ve ilgili hesaplara alacak kaydı yapıldığı anlaşılmıştır. Örneğin; İdare tarafından tahsil edilen damga vergisi tutarlarının öncelikli olarak Emanetler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Böylece 2024 yılı içerisinde 333-Emanetler Hesabına 261.538.358,22 TL tutarında emanet niteliğinde olmayan kayıt yapılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; banka hesaplarına yatırılan ve emanet niteliğinde olmayan tutarların 2024 yılı itibarıyla 333-Emanetler Hesabında izlenmeyerek, niteliğine göre ilgili hesaplara kaydedilmeye başlandığı ifade edilmiştir. Ancak 2024 yılı içerisinde bu hesapların hatalı kullanılmasıyla ilgili bir düzeltme kaydı bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, İdarenin banka hesaplarına yatırılan veya gelen paraların 102-Banka Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi, emanet niteliğinde olmayan tutarların ise 333-Emanetler Hesabına kaydedilmemesi gerekmektedir.