|
ÖZET: Emanetler Hesabı’nda uzun süre bekletilen tutarların zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konusunda yapılan denetimlerde, 2021 yılı itibarıyla 333 Emanetler hesabında önemli miktarda tutarın kaydedildiği ancak bu tutarlarla ilgili herhangi bir araştırma yapılmadığı tespit edilmiştir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın genelgeleri, emanet yabancı kaynakların zamanaşımına tabi olma durumunu ve bu süreçlerin nasıl yönetileceğini detaylandırmaktadır.
Denetim bulgularına göre, 2017 yılı öncesine ait 79.480,40 TL’lik bir tutar, hangi kaynağa ait olduğu ve hangi tarihten itibaren idarenin kontrolünde bulunduğu gibi bilgilere dair bir inceleme yapılmadan bekletilmektedir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli işlemleri başlattığını belirtmiştir. Bu durum, emanetlerin zamanaşımına tabi olan kısımlarının tespit edilip, bütçeye gelir olarak kaydedilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, 333 Emanetler hesabında bekleyen tutarların zamanaşımı süreçlerinin takip edilmesi ve zamanaşımına uğrayan kısımların bütçeye gelir kaydedilmesi, idarenin mali yönetimi açısından önem arz etmektedir. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Emanetler Hesabı’nda Bekletilen Tutarların Zamanaşımına Uğrayan Kısımlarının Bütçeye Gelir Kaydedilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yükseköğretim Kurulunda yapılan denetimlerde zamanaşımına uğrayıp uğramadığı tespit edilemeyen tutarların uzun süredir 333 Emanetler hesabında bekletildiği ve bu tutarlara yönelik herhangi bir araştırma yapılmadığı görülmüştür.
tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “33 Emanet Yabancı Kaynaklar” başlıklı 255’inci maddesinde, muhasebe birimlerince emanet yabancı kaynak olarak nakden veya mahsuben tahsil olunan tutarların, çeşitlerine göre bu gruptaki hesapların altında bölümlenmesine ilişkin esasların, kaydedilen tutarlardan tahsil, geri ödeme ve zamanaşımına uğrayanların bütçeye gelir kaydedilmesinde yapılacak işlemlerin Bakanlıkça belirleneceği düzenlenmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığının (Muhasebat Genel Müdürlüğü) 16.08.2004 tarihli Emanet Yabancı Kaynaklar, Ödenecek Vergi ve Yükümlülükler ve Özel Tahakkuklar Hesaplarının Ayrıntı Kodları ve Zamanaşımı Süreleri Konulu 2 numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genelgesi’nde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Genelge’nin IV- “Zamanaşımı Süreleri ve Başlangıcı” bölümünde saymanlıklarca tahsil edilerek emanetler hesabına kaydedilen paraların, zamanaşımı bakımından genel olarak 10 yıllık, 5 yıllık, 2 yıllık, 1 yıllık ve 6 aylık zamanaşımına tabi olanlar ile zamanaşımına tabi olmayan emanetler olmak üzere altı grupta toplandığı belirtilmiştir. Aynı bölümün “Zamanaşımı Süresi Belirtilmeyen Emanet ler ” başlıklı (G) bendinde; anılan Genelgede sayılan emanetler kapsamına girmeyen emanetlerin bütçeye gelir kaydedilmesine ilişkin zamanaşımı sürelerinin Bakanlıkça belirleneceği ifade edilmiştir.
Emanetlerin Zamanaşımı Sürelerine ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğünün 29.12.2017 tarih ve 28394 sayılı yazısında yukarıda bahsedilen Genelge’de zamanaşımı süreleri belirlenmiş olanların belirlenen sürelerin sonunda, zamanaşımı süresi belirle nmemiş olanların ise kayıtlara alındığı tarihten itibaren genel hükümlere göre onuncu yılın sonunda zamanaşımına uğrayacağı belirtilmiştir.
İdarenin 333 Emanetler hesabına ilişkin muhasebe kayıtları incelendiğinde, 2021 yılı sonu itibariyle “333.99.98.00.00 2017 Yılı Öncesine İlişkin Emanetler” alt hesap kodunda 79.480,40 TL’lik tutarın bekletildiği, bekletilen 79.480,40 TL’lik emanetin kime ait olduğu, hangi tarihten itibaren idarenin uhdesinde bulunduğu, kaynağının ne olduğu ve söz konusu tutarların yukarıda bahsedilen genelgedeki zamanaşımına uğrayıp uğramadığı yönünde herhangi bir araştırmanın yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı bu doğrultuda işlem tesis edildiği belirtilmiştir.
Bu itibarla, 333-Emanetler hesabında bekleyen tutarlar için zamanaşımı takip ve tespit çalışmalarının yapılarak, zamanaşımına uğrayıp bütçeye gelir kaydedilmesi gerektiği anlaşılan tutarların idarenin bütçesine gelir kaydedilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.