|
ÖZET: 2021 yılı itibarıyla, Emanetler Hesabında sahiplerine iade edilmemiş, gelir kaydedilmemiş veya niteliği belirsiz tutarların varlığı tespit edilmiştir. Yapılan denetimlerde, geçmiş yıllardan kalan 333 Emanetler Hesabında, toplamda 74.485,92 TL tutarında, 2012-2019 dönemine ait ödenmemiş tutarların bulunduğu görülmüştür. Bu tutarların büyük bir kısmı yaz okulu harçları, bir kısmı ise ağaç dikme kampanyası için yapılan bağışlar olarak kaydedilmiştir. Ancak bazı tutarların niteliği belirsizdir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Emanetler Hesabının işleyişine dair detaylı düzenlemeler içermekte olup, emanet olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Emanetlerin zamanaşımı süreleri de Genelge ile belirlenmiş ve bu süreler farklı gruplara ayrılmıştır. 2022 yılında, emanet tutarlarının tasfiyesi veya gelir kaydedilmesi amacıyla çalışmalar başlatılmış olsa da, bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarına etkisi sınırlı kalmıştır. Emanetler Hesabında kayıtlı tutarların zamanında istihkak sahiplerine ödenmesi, üniversitenin kullanabileceği kaynakların etkin yönetimi ve zamanaşımı sürelerinin takibi açısından, ilgili birimlerden gerekli bilgilerin toplanarak emanet kayıtlarının düzenli bir şekilde tutulması önem arz etmektedir. |
BULGU: Emanetler Hesabında Sahiplerine İadesi Yapılmayan, Gelir Kaydedilmeyen veya Niteliği Belli Olmayan Tutarların Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yapılan incelemede 2021 yılı sonu itibariyle 333 Emanetler Hesabında bekletilen geçmiş yıllardan kalan, istihkak sahiplerine ödenmemiş tutarlar bulunduğu bunların bir kısmının ise mahiyetinin belli olmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 333 Emanetler Hesabının niteliğinin açıklandığı 262’nci maddesinde, emanetler hesabının, emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin, “Hesabın işleyişi” başlıklı 264’üncü maddesinde ise;
“Emanetler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
a) Alacak 1) Emanet olarak nakden tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir…
b) Borç 1) Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan nakden yapılan ödeme ve göndermeler bu hesaba borç, 100-Kasa Hesabı veya 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.” denilmektedir.
Muhasebat Genel Müdürlüğünün 16.08.2004 tarih ve B.07.0.MGM.0.45/470- 02/015239 sayılı “Emanet Yabancı Kaynaklar, Ödenecek Vergi ve Yükümlülükler ve Özel Tahakkuklar Hesaplarının Ayrıntı Kodları ve Zamanaşımı Süreleri” konulu Genelgesinde ise, emanet olarak tutulan değerlerin zamanaşımı sürelerini belirtmiş ve bunları 10 yıllık, 5 yıllık, 2 yıllık, 1 yıllık ve 6 aylık zamanaşımına tabi olanlar ile zamanaşımına tabi olmayan emanetler olmak üzere altı grupta toplamıştır.
Uygulamada ise, 2021 yılı sonu itibariyle, 333 No.lu Hesaba kayıtlı 2012-2019 döneminden kalma tutarlar olduğu, bu tutarların büyük bölümünün iade edilmeyen yaz okulu harçları olduğu, bir kısmının ağaç dikme kampanyası için yapılan emanette bekletilen bağışlar
olduğu, bir kısmının ise mahiyetinin belli olmadığı, 2012-2019 döneminden kalan tutarlar toplamının 74.485,92 TL olduğu görülmüştür.
Kurum tarafından, 2022 yılında birimler nezdinde emanet tutarlarının tasfiyesi veya gelir kaydedilmesine yönelik çalışmalar başlatılmış olsa da bu işlemin 2021 yılı mali tablolarına hatalı yansıyan emanet kayıtlarını düzeltici mahiyette olmadığı görülmektedir.
333 Emanetler Hesabında kayıtlı tutarların gerek istihkak sahiplerine zamanında ödenmesi, gerek Üniversite tarafından kullanılabilecek tutarların atıl kalmaması, gerekse yukarıda belirtilen zamanaşımı sürelerinin takibini teminen, ilgili birimlerden gerekli bilgiler de temin edilerek emanet kayıtlarının düzenli olarak tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.