|
ÖZET: Emanetler Hesabının, amacı dışında muhasebe işlemlerinde kullanıldığına dair tespitler yapılmıştır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, idarenin muhasebe birimi, banka hesaplarına yatan nakit tutarlarını öncelikle 333-Emanetler Hesabına kaydetmekte, ardından bu hesaptan çıkış yaparak ilgili hesaplara aktarmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260. maddesi, emanet olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi için bu hesabın kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, emanet niteliği taşımayan gelir ve alacakların doğrudan ilgili hesaplara kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, idarenin banka hesaplarına yatan bazı gelir ve alacak kalemlerinin, 333-Emanetler Hesabı aracılığıyla muhasebe birimine iletildiği tespit edilmiştir. Bu durum, emanet niteliğinde olmayan kaynakların izlenmesinde yanlış bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Denetim bulguları üzerine idare, tespit edilen hususlara katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlere başlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, idarenin banka hesaplarına yatan nakit ve belirli gelir kalemlerini, 333-Emanetler Hesabını kullanmadan doğrudan ilgili hesaplarda muhasebeleştirmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, muhasebe işlemlerinin daha şeffaf ve düzenli bir şekilde yürütülmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Emanetler Hesabının Düzenlenme Amacı Dışındaki Muhasebe İşlemleri İçin Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdarenin muhasebe birimi tarafından, banka hesaplarına yatan nakit tutarların öncelikle 333-Emanetler Hesabına, daha sonra da Emanetler Hesabından çıkış yapılarak asıl hesaplara kaydedildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260’ıncı maddesinde; muhasebe birimlerince emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için 333- Emanetler Hesabının kullanılacağını hükme bağlanmıştır.
Emanetler Hesabı pasif karakterli bir hesap olup emanet niteliğindeki kaynakların izlenmesi için kullanılmaktadır. Emanet niteliğinde olmayan İdare gelirlerinin ve alacaklarının ise 333-Emanetler Hesabına kaydedilmeden doğrudan tahakkukunda 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600-Gelirler Hesabına, tahsilinde ise 102-Banka Hesabı ile 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabına ve 800-Bütçe Gelirleri Hesabı ile 805-Gelir Yansıtma Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Söz konusu tahsilatların 102-Banka Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak olarak kaydedilmesi; mahiyeti belli olmayan ve emanet olarak alınan yabancı kaynakların ise 333- Emanetler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; İdarenin banka hesaplarına yatan nakit ve mahiyeti belli olan bazı gelir ve alacak kalemlerinin muhasebe birimine intikalinde aracı hesap olarak 333- Emanetler Hesabının kullanıldığı, daha sonra bu hesaptan çıkış yapılarak ilgili hesaplara muhasebe kayıtlarının yapıldığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; bulguda yer alan hususa iştirak edilmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin banka hesaplarına yatan nakit ve mahiyeti belli olan bazı gelir ve alacak kalemlerini 333-Emanetler Hesabını kullanmadan doğrudan ilgili hesaplarında muhasebeleştirmesi gerektiği değerlendirilmektedir.