|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 333 Emanetler Hesabı, belirlenen amacının dışında muhasebe işlemleri için kullanılmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260. maddesi, bu hesabın yalnızca emanet olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bazı gelir ve alacak kalemlerinin bu hesaba kaydedildiği, ayrıca nakit yetersizliği nedeniyle 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarların vergi alacaklarına mahsup edilmesinde de 333 Emanetler Hesabı’nın kullanıldığı tespit edilmiştir.
Emanetler Hesabı’nın pasif bir hesap olduğu ve yalnızca emanet niteliğindeki tutarların izlenmesi için tasarlandığı vurgulanmaktadır. Belediye gelirlerinin doğrudan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği, tahsilatların ise 333 Emanetler Hesabı kullanılmadan gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Ayrıca, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’ndaki tutarların ödenmesi sırasında da 333 Emanetler Hesabı’nın kullanılmaması gerektiği belirtilmiştir. Kamu idaresi, 333 Emanetler Hesabı’nın genel olarak doğru kullanıldığını ve hatalı kayıtların düzeltileceğini belirtse de, bu konuda somut bir düzeltme kaydı sunulmamıştır. Mevzuat hükümleri doğrultusunda, Emanetler Hesabı’nın amacına uygun bir şekilde kullanılması gerektiği açıkça ortaya konmaktadır. |
BULGU: Emanetler Hesabının Düzenlenme Amacı Dışındaki Muhasebe İşlemleri İçin Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
333 Emanetler Hesabı’nın düzenlenme amacı dışındaki muhasebe işlemleri için kullanıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 333 Emanetler Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 260’ıncı maddesinde; bu hesabın emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağını hükme bağlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın İşleyişi” başlıklı 262’nci maddesinde emanetler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları detaylı olarak açıklanmış; emanet olarak nakden tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak ve ilgili hesaba da borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde;
– Banka hesaplarına yatan ve mahiyeti belli olan bazı gelir ve alacak kalemlerinin muhasebe birimine intikalinde 333 Emanetler Hesabı’na kaydedildiği,
– Nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemediği için 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarların ilgililerden olan vergi alacaklarına mahsup edilmesi aşamasında 333 Emanetler Hesabı’nın kullanıldığı,
– Faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’ndaki tutarların 333 Emanetler Hesabı’na aktarılarak ödeninceye kadar bu hesapta bekletildiği,
Tespit edilmiştir.
Emanetler Hesabı pasif karakterli bir hesap olup, emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılmaktadır. Emanet niteliğinde olmayan belediye gelirlerinin ve alacaklarının tahakkuk aşamasında doğrudan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na borç, 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedilmesi, tahsilinde ise 333 Emanetler Hesabı kullanılmadan 102 Banka Hesabı’nın borcuna, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı’nın alacağına ve Bütçe Gelir Hesaplarına kayıt yapılması gerekmektedir.
Ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemediği için 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na kaydedilen tutarların ilgililerden olan vergi alacaklarına mahsup edilmesi aşamasında 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na borç, ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi, dolayısıyla 333 Emanetler Hesabı’nın kullanılmaması gerekmektedir.
Faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’ndaki tutarların ise ödendiğinde 333 Emanetler Hesabı’na aktarılmadan 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın borcuna, 102 Banka Hesabı’nın alacağına ve Bütçe Gider Hesaplarına kayıt yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresince, 333 Emanetler Hesabının ağırlıklı olarak doğru kullanıldığı, hatalı kayıtların araştırılıp gerekli düzeltmelerin yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak konuya ilişkin düzeltme kaydı tarafımıza sunulmamıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca 333 Emanetler Hesabı’nın niteliğine uygun kullanılması gerekmektedir.