ÖZET: Emanetler Hesabının Hatalı Kullanımı üzerine 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporu, üniversite kamu idarelerinin emanet hesaplarında yıl içinde belirli gelir ve gider kayıtlarının yapıldığını ortaya koymaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, harç tahsilatları, kira gelirleri, proje hizmet alımları gibi işlemlerin, ilgili hesaplar yerine Emanetler hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.

Bu durum, muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtmadığı gibi, usulüne uygun belgelerle desteklenmesi gereken muhasebe ilkelerini de ihlal etmektedir. Kamu idaresi, bu konudaki hassasiyetin artırılacağını ve sürecin takip edileceğini belirtmiştir. Emanetler hesabına kaydedilen çok sayıda faaliyet ve bütçe gelirinin, kamu idaresinin mali tablolarının güvenilirliğini olumsuz etkilediği vurgulanmaktadır. Bu nedenle, yıl içinde ilgili hesaplara yapılması gereken gelir ve gider kayıtlarının zamanında ve düzenli bir şekilde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Emanetler Hesabının Hatalı Kullanılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Kamu İdaresi emanet hesaplarına yıl içerisinde mahiyeti bilinen gelir ve gider kayıtlarının yapıldığı görülmüştür.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 333 Emanetler hesabının niteliğine ilişkin 262’nci maddesinde, bu hesabın emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; hesabın işleyişine ilişkin 264’üncü maddesinde, diğer muhasebe birimlerince tahsil edilen ve gelen muhasebe işlem fişinden ilgili olduğu hesabın tespit edilememesi nedeniyle geçici olarak bir hesapta kalması gereken tutarların bu hesapta izleneceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu idaresi Emanetler hesabının incelenmesinde; 274 adet harç tahsilat kaydı, 53 adet kira geliri, 50 adet proje hizmet alımları, 18 adet yolluk ödemesi ve 6 veri tabanı ödemesi gibi mahiyeti bilinen işlemlerin ilgili hesapları yerine Emanetler hesabında muhasebeleştirildiği görülmüştür.

Bu uygulama ile asıl işlemlere ait kayıt ve belgelere ulaşmak zorlaştığı gibi muhasebenin temel kavramlarından olan muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılması esası ihlal edilmektedir.

Kamu İdaresi cevabında, konuyla ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceğini ve sürecin takip edileceğini ifade etmiştir.

Emanetler hesabına özellikle faaliyet ve bütçe gelirlerini ilgilendiren çok sayıda kayıt yapılması, Kamu idaresinin bir yıllık mali işlemlerinin yansıması olan faaliyet sonuçları tablosu ile bilançosunun güvenilirliğini zedelemektedir. Dolayısıyla, yıl içinde ilgili hesaplarına yapılması gereken söz konusu gelir ve gider kayıtları düzenli olarak zamanında yapılmalıdır.