|
ÖZET: Emlak Beyan Değerinin Belediyeler Tarafından Bildirilmesine Yönelik Eksiklikler
2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, emlak beyan değerinin belediyeler tarafından bildirilmesine ilişkin bir sistemin henüz kurulmadığını ortaya koymuştur. Emlak Vergisi Kanunu’nun 30. maddesi, tapu müdürlüklerinin emlak vergi değerini elektronik ortamda sorgulamasını gerektirmekte, ancak bu sistemin uygulanmadığı görülmektedir. Belediyeler, emlak beyan işlemlerini yalnızca protokol yaparak gerçekleştirmekte, bu durum da kontrol mekanizmasının etkinliğini azaltmaktadır. Kanunun geçici 25. maddesi, belediyelerin belirtilen sistemi 1 Ocak 2023 tarihine kadar kurmalarını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemeler, bazı belediyelerin bu yükümlülüğü yerine getirmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, tapu müdürlükleri, emlak beyan değerlerini ancak belediyelerle yapılan protokoller aracılığıyla bildirebilmektedir. Bu durum, tüm belediyeleri kapsayan bir kontrol mekanizmasının eksik kalmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda, idarenin, her bir belediye ile ayrı ayrı protokol yapmak yerine, tüm belediyelerde bu sistemin kurulması için gerekli adımları atması önem arz etmektedir. Bu sayede, emlak beyan değerlerinin düzenli ve etkin bir şekilde bildirilmesi sağlanabilir. |
BULGU: Emlak Beyan Değerinin Kuruma Belediyeler Tarafından Bildirilmesi Hususuna İlişkin Bir Sistem Kurulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Emlak Vergisi Kanunu’na göre Belediyelerce emlak beyanına ilişkin sistemin kurulmadığı, işlemlerin protokol yapılarak gerçekleştirildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Ödeme süresi” başlıklı 30’uncu maddesinde; Tapu müdürlüklerinin bina ve arazinin devir ve ferağında tapu ve kadastro harcının matrahında dikkate alınan emlak vergi değeri ile emlak vergisi borcunu, ilgili belediyesi tarafından sağlanan sistem üzerinden elektronik ortamda sorgulayacağı ifade edilmiştir. Maddenin devamında miras, mahkeme kararı, cebrî icra, kamulaştırma hâlleri ile özel kanunlarda öngörülen diğer hâller hariç emlak vergisi borcu bulunan bina ve arazinin devir ve ferağının yapılmayacağı, tapu müdürlüklerinin devir ve ferağ işlemini işlemin yapıldığı ayı takip eden ayın 15’inci günü akşamına kadar ilgili belediyelere elektronik ortamda bildireceği belirtilmiştir.
Mezkur Kanunun geçici 25’inci maddesinde ise; belediyelerin 30’uncu maddenin sekizinci fıkrasında belirtilen sistemi 01.01.2023 tarihine kadar kurarak ilgili tapu müdürlüklerinin kullanımına açmaları gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, tüm belediyelerin Kanun gereği kurmakla yükümlü olduğu bu sistemin bazı belediyelerce kurulmadığı, bu nedenle de ilgili tapu müdürlüklerinin ancak belediyeler ile protokol yaptıktan sonra emlak beyan değerlerini bildirebildikleri ve sonuç itibarıyla bununla ilgili tüm belediyeleri kapsayan bir kontrol mekanizmasının tam olarak kurulamadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin belediyelerle tek tek protokol yapmak yerine, tüm belediyelerde bu sistemin kurulması için gerekli girişimlerde bulunması gerekmektedir.