|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, il belediyesinin bina emlak vergisi hesaplamalarında asansör farkı ile ilgili herhangi bir çalışma gerçekleştirmediğini ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 29. maddesi, binaların vergi değerinin takdir komisyonları tarafından belirlenen arsa ve bina metrekare birim değerleri ile normal inşaat maliyet bedellerine dayalı olarak tespit edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’ne göre, binaların vergi değeri hesaplanırken, dıştan dışa yüz ölçümü ile belirlenen inşaat maliyet bedellerinin çarpılması ve asansör, kalorifer gibi tesisat farklarının eklenmesi gerekmektedir.
Ancak, asansör tesisatından yararlanmayan zemin ve bodrum katlar için asansör farkı eklenmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bina vergi değerinin belirlenmesinde bağımsız bölümün yüz ölçümünün önemi büyüktür. Belediye sınırları içindeki asansörlerin yıllık kontrolleri sonucunda, yapı ruhsatında asansörü bulunmayan ancak fiilen asansörü olan binalar için tespitlerin yapılması gerekmektedir. 2021 yılına ait verilerle ilgili çalışmalar tamamlanmışken, 2022 ve sonraki yıllar için güncel verilerin elde edilmesi ve asansör farklarının emlak vergi değerlerine eklenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Kamu idaresi, 2022 ve sonraki yıllar için gerekli güncel verilerin toplanarak asansör farklarının emlak vergi değerlerine eklenme işlemlerinin sürdüğünü belirtmiştir. Asansörün yapıldığı tarihten itibaren zamanaşımı süresinin dikkate alınarak emlak vergisi fark tahakkuk hesaplarının uygun şekilde yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisi Hesabında Asansör Farkı ile İlgili Çalışma Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Bina emlak vergisinin hesaplanmasına yönelik asansör farkı ile ilgili çalışma yapılmadığı görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, binalarda vergi değerinin takdir komisyonlarınca yeniden takdir edilmek suretiyle kesinleşen arsa veya arazi metrekare birim değerleri ve bina metrekare normal inşaat maliyet bedelleri esas alınmak suretiyle tespit olunacağı hüküm altına alınmıştır. 13 ve 49 seri numaralı Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği’ne göre binalarda vergi değeri hesabında, binanın/bağımsız bölümün dıştan dışa yüz ölçümü ile her yıl Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük gereği belirlenen bina metrekare normal inşaat maliyet bedellerini gösteren cetvelde yer alan ortalama rakam çarpılmalıdır. Bu çarpım sonucu ortaya çıkacak rakama, varsa %6 oranında asansör, %8 oranında kalorifer veya klima tesisatı farkı ilave edilmelidir. Ancak asansör tesisatından yararlanmayan zemin, bodrum kat için asansör farkı eklenmemelidir.
Bina vergi değerinin (matrahının) tespitinde bağımsız bölümün yüz ölçümü yani m2 si büyük önem taşımaktadır. İnşaat maliyet bedeli, kalorifer ve asansör farkı bunun üzerinden hesaplanmaktadır. Belediye sınırları içerisindeki asansörlerin yıllık periyodik kontrollerinde elde edilen verilere istinaden yapı ruhsatında asansörü olmayan ancak asansörü olan binalarla ilgili tespit yapılması gerekmektedir. 2021 yılı için alınan verilere ilişkin çalışma tamamlanmıştır. Ancak 2022 ve sonraki yıllar için ilgili yerden güncel veriler elde edilerek yapı ruhsatında asansörü olmayıp fiilen asansörü olan binalarda asansör farklarının emlak vergi değerlerine eklenmesi gerekir.
Kamu idaresi cevabında, 2022 ve sonraki yıllar için ilgili birimden güncel veriler elde edilerek yapı ruhsatında asansörü olmayıp fiilen asansörü olan binalarda asansör farklarının emlak vergi değerlerine eklenme işleminin devam ettiği ifade edilmiştir.
Asansörün yapıldığı tarihten itibaren zamanaşımı süresine de dikkat edilerek emlak vergisi fark tahakkuk hesabının belirtilen hususlara uygun şekilde yapılması gerekir.