|
ÖZET: Emlak vergisi muafiyet ve indiriminden faydalanan mükelleflerin listesinde güncel olmayan veriler ve sicil karmaşası tespit edilmiştir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun ilgili maddesi, belirli koşulları taşıyan bireylerin vergi oranlarını sıfıra kadar indirme yetkisini Cumhurbaşkanına vermektedir. Bu koşullar arasında, gelir beyanında bulunamayanlar, yalnızca sosyal güvenlik kurumlarından aylık alanlar, gaziler, engelliler ve şehitlerin dul ve yetimleri ile brüt 200 m²’yi geçmeyen tek mesken sahibi olma şartları yer almaktadır.
Yapılan denetimlerde, mükelleflerin emlak vergisi indiriminden yararlanabilmesi için gerekli belgelerin eksik olduğu ve veri aktarımında sorunlar yaşandığı belirlenmiştir. Bu durum, emlak vergisi indirim veya muafiyetinden faydalanan kişilerin gerçek durumlarının sağlıklı bir şekilde tespit edilmesini engellemektedir. Sonuç olarak, belediyenin indirimli emlak vergisi uygulamalarında eksiklikler olduğu ve bu durumun geçmiş denetimlerde de tespit edildiği görülmüştür. İdarenin, bilişim sistemindeki aksaklıkları gidermek ve gerçek hak sahiplerini belirlemek için gerekli adımları atması, gelir kaybını önlemek ve kontrol süreçlerinin sürekliliğini sağlamak açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisi Muafiyet ve İndiriminden Yararlanan Mükellef Listesinin Gerçeği Yansıtmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Emlak vergisi muafiyet ve indiriminden yararlanan kişilerin listelerine ilişkin verilerin güncel olmadığı ve sicillerde karmaşıklık olduğu görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasında; “Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2 ‘yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede, mükelleflerin emlak vergisi indiriminden yararlandırılabilmesi için; hiçbir gelirlerinin olmaması, gelirlerinin münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunması, gazi, engelli veya şehit dul ve yetimleri olunması veya tek meskeninin olması gibi belli şartların aranması gerekmektedir. Bu çerçevede Belediyelerin emlak vergisi tahakkuk işlemlerinde söz konusu indirimden yaralanacak mükelleflerin gelir durumları, tapu kayıtları gibi gerekli olan kanıtlayıcı belgelere ilişkin takip ve kontrol işlemlerini yapması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, yazılım programları arasında gerçekleştirilen veri aktarmaları sonucunda mükellef sicillerinde karışıklıklar olduğu ve verilerin güncel olmadığı anlaşılmış dolayısıyla emlak vergisi indirim veya muafiyetinden yararlanan kişilerin durumlarına ilişkin sağlıklı bir veri elde edilememiştir. Sonuç olarak Belediyede indirimli emlak vergisinden yararlananların listesinin gerçeği tam olarak yansıtmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasın İdare, kullanmış olduğu bilişim programından kaynaklı eksikliklerden dolayı mevcut verilerin doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı ve mevcut durumun düzeltilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağını bildirmiş olsa da bulgu konusu hususun geçmiş yıl denetimlerinde de tespiti sağlanmış olup gerekli işlemlerin tamamlanmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, İdareye gelir kaybı yaşatılmaması ve gerçek hak sahiplerinin tespiti için gerekli çalışmaların yapılması ve takip-kontrol işlemlerinde sürekliliğin sağlanması gerekmektedir.