|
ÖZET: Emlak vergisi muafiyet ve indiriminden yararlanan mükelleflerin listelerinin güncel olmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir sorun olarak tespit edilmiştir. Emlak vergisi muafiyeti ve indiriminden faydalananların takibi yapılmasına rağmen, güncel verilerin eksikliği, bu konuda sağlıklı bilgi edinimini engellemektedir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun ilgili maddesi, belirli şartları taşıyan mükelleflerin emlak vergisi indiriminden yararlanabileceğini belirtmektedir. Bu şartlar arasında, gelir beyanı, sosyal güvenlik kurumlarından alınan aylıklar, gazi, engelli veya şehit dul ve yetim olma durumu ile tek mesken sahipliği gibi kriterler yer almaktadır.
Belediyelerin, emlak vergisi tahakkuk işlemlerinde indirimden yararlanacak mükelleflerin gelir durumu ve tapu kayıtları gibi belgeleri titizlikle takip etmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, yazılım programları arasında veri aktarımında yaşanan sorunlar nedeniyle mükellef sicillerinde karışıklıklar olduğunu göstermektedir. Bu durum, emlak vergisi indirim veya muafiyetinden yararlanan kişilere dair sağlıklı verilerin elde edilmesini engellemektedir. Sonuç olarak, belediye yönetiminin, emlak vergisi muafiyet ve indiriminden yararlanan mükellef listesinin güncellenmesi için gerekli adımları atması önem arz etmektedir. Bu, hem vergi gelirlerinin doğru bir şekilde tahsil edilmesi hem de mükelleflerin haklarının korunması açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Emlak Vergisi Muafiyet ve İndiriminden Yararlanan Mükellef Listesinin Güncel Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyece tahsil edilen emlak vergisinden muaf olanlar ve indirimli olarak yararlananlar ayrıca takip edilmekle birlikte bu muafiyet ve indirimden yararlananlara ait listelerin güncel olmamasının, emlak vergisi muafiyet ve indirimleriyle ilgili sağlıklı bir veri elde edilmesini engellediği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Cumhurbaşkanı, kendisine bakmakla mükellef kimsesi olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin, gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların, gazilerin, engellilerin, şehitlerin dul ve yetimlerinin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil) halinde, bu meskenlerine ait vergi oranlarını sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanır. Muayyen zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında bu hüküm uygulanmaz. Geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca, mükelleflerin emlak vergisi indiriminden yararlandırılabilmesi için; hiçbir gelirlerinin olmaması, gelirlerinin münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunması, gazi, engelli veya şehit dul ve yetimleri olunması veya tek meskeninin olması gibi belli şartların aranması gerekmektedir. Bu bağlamda Belediyelerin emlak vergisi tahakkuk işlemlerinde söz konusu indirimden yararlanacak mükelleflerin gelir durumları, tapu kayıtları gibi gerekli olan kanıtlayıcı belgelere ilişkin takip ve kontrol işlemlerini yapması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; yazılım programları arasında gerçekleştirilen veri aktarmaları sonucunda mükellef sicillerinde karışıklıklar olduğu ve verilerin güncel olmadığı anlaşılmış dolayısıyla emlak vergisi indirim veya muafiyetinden yararlanan kişilerin durumlarına ilişkin sağlıklı bir veri elde edilememiştir. Buna bağlı olarak Belediyede indirimli emlak vergisinden yararlananların listesinin güncel durumu yansıtmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak; Belediye üst yönetimi tarafından gerekli önlemlerin alınarak emlak vergisi muafiyet ve indiriminden yararlanan mükellef listesinin güncel hale getirilmesi gerekmektedir.