|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren bazı iş yerlerinin emlak vergisi mükellefiyetlerinin kaydedilmediğini ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1. maddesi, Türkiye’deki binaların bu vergiye tabi olduğunu belirtirken, 2. madde bina tanımını genişleterek tüm sabit inşaatları kapsamaktadır. Ayrıca, 3. maddeye göre bina vergisi, malikler veya tasarruf sahipleri tarafından ödenmelidir. Vergi oranları ise meskenlerde binde bir, diğer binalarda binde iki olarak belirlenmiş ve büyükşehir belediyeleri için bu oranlar %100 artırımlı uygulanmaktadır.
Kanunun 33. maddesi, bir binanın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin revize edilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Emlak vergisi, mükelleflerin beyanları doğrultusunda hesaplanmakta ve tahsil edilmektedir. Eğer bir binanın ikamet alanları iş yeri olarak kullanılmaya başlanırsa, bu durum vergi değerinde değişiklik gerektirmektedir. Milas ilçesinde, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan elde edilen verilere göre, aktif durumda olan 16.148 iş yerinden 566’sı örnek alınmış ve bu iş yerlerinin 419’unda emlak vergisi mükellefiyeti bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu idaresinin vergi gelirlerinde kayıplara yol açabileceğinden, ilgili iş yerlerinin emlak vergisi mükellefiyetlerinin bir an önce tesis edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisi Mükellefiyeti Tesis Edilmeyen İşyerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin yetki ve görev alanında faaliyette bulunan iş yerlerinden bir kısmının emlak vergisi mükellefiyetlerinin tesis ettirilmediği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bu kanun hükümlerine göre bina vergisine tabi olduğu; 2’nci maddesinde bu kanundaki bina tabirinin, yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsadığı; 3’üncü maddesinde bina vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği; 8’inci maddesinde, bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların, 5216 sayılı Kanun’un uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanları içinde %100 artırımlı uygulanacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 33’üncü maddesinde, bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi durumu, vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılmıştır.
Emlak vergisi, mükelleflerin beyannameleri esas alınarak tahakkuk ve tahsil edilmektedir. Kanunu’nun “Bildirim Verme Süresi” başlıklı 23’üncü maddesinde, aynı Kanun’un 33’üncü maddesinde belirtilen vergi değerinde değişiklik yapılması gereken nedenlerin bulunması halinde emlak vergisi bildirimi verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, bir binanın ikamete özgü bölümlerinden bir kısmının iş yeri olarak kullanılması durumunda vergi değerinde değişiklik yapılması gerekmektedir.
Kamu İdaresinin vergi gelirlerinin incelenmesi kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan temin edilen, Milas ilçesinde aktif olarak faaliyet gösteren iş yerleri listesinde yer alan 16.148 mükellef arasından örnek olarak 566 işyeri seçilmiş olup, bu işyerlerinden 419’una emlak vergisi mükellefiyeti tesis edilmediği tespit edilmiştir.
Gelir kaybına neden olunmaması için ilgili işyerlerine emlak vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmesi gerekmektedir.