|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı iş yerlerinin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ettirildiğini ortaya koymuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde, işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan işletmelerin emlak vergisi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’na aykırı olarak mesken olarak değerlendirilmiştir. Kanun’un 3. maddesi, bina vergisinin mükellefleri arasında bina malikleri ve intifa hakkı sahiplerini belirtirken, 8. maddesi emlak vergisi oranlarını meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olarak düzenlemektedir. Bu oranlar, büyükşehir belediye sınırları içinde %100 artırımla uygulanmaktadır.
Ayrıca, 33. maddede belirtilen vergi değerini etkileyen sebepler arasında, bir binanın kullanım amacının değiştirilmesi de yer almaktadır. İncelemeler sonucunda, avukatlık büroları, mimarlık ve mali müşavirlik ofisleri gibi 566 iş yerinden 55’inin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ettiği tespit edilmiştir. Bu durum, kamu idaresinin vergi gelirlerinde kayıplara yol açmaktadır. Dolayısıyla, bu iş yerlerinin emlak vergisinin işyeri olarak değerlendirilmesi ve tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisi Tahakkuku Mesken Üzerinden Yapılan İş Yerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İşyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan bazı iş yerlerinin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ve tahsil edildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, bina vergisini; binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği belirtilmiş, Kanun’un “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde ise, bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu; bu oranların, 5216 sayılı Kanun’un uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde ise %100 artırımlı uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinde, vergi değerini tadil eden sebeplerden birinin, bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline dönüştürülmesi olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Kamu İdaresinin vergi gelirlerine yönelik yapılan incelemede; avukatlık büroları, mimarlık-mali müşavirlik büroları, muayenehane gibi yerler arasından örnek olarak seçilen 566 adet işyerinden 55’inin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ve tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Gelir kaybına neden olunmaması için ilgili işyerlerinin emlak vergisinin işyeri üzerinden tahakkuk ve tahsil ettirilmesi gerekmektedir.