|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı iş yerlerinin emlak vergisi mesken üzerinden tahakkuk ettirildiği tespit edilmiştir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 3. maddesi, bina vergisinin maliki veya intifa hakkı sahibince ödeneceğini belirtirken, 8. maddede meskenlerde vergi oranının binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu ifade edilmektedir. Büyükşehir belediye sınırları içinde bu oranların %100 artırımlı uygulanacağı da vurgulanmıştır.
Ayrıca, 33. maddede, bir binanın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin tadil edileceği belirtilmektedir. Yapılan incelemelerde, avukatlık büroları, mimarlık ve mali müşavirlik büroları gibi çeşitli iş yerlerinden 634 örnek alınmış ve bunlardan 262’sinin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ettiği belirlenmiştir. Bu durum, vergi gelirlerinde kayıplara yol açabileceğinden, ilgili iş yerlerinin emlak vergisinin işyeri üzerinden tahakkuk ettirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Emlak Vergisi Tahakkuku Mesken Üzerinden Yapılan İş Yerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İşyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan bazı iş yerlerinin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ve tahsil edildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde, bina vergisini; binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin ödeyeceği belirtilmiş; “Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde ise, bina vergisinin oranının meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde iki olduğu, bu oranların 5216 sayılı Kanun’un uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde ise %100 artırımlı uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Kanun’un “Vergi Değerini Tadil Eden Sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinde, vergi değerini tadil eden sebeplerden birinin, bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline dönüştürülmesi olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Vergi gelirlerine yönelik yapılan incelemede; avukatlık büroları, mimarlık-mali müşavirlik büroları, muayenehane gibi yerler arasından örnek olarak seçilen 634 adet işyerinden 262’sinin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ve tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Gelir kaybına neden olunmaması için ilgili işyerlerinin emlak vergisinin işyeri üzerinden tahakkuk ve tahsil ettirilmesi gerekmektedir.