|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı asansörlü binaların emlak vergisi hesaplamalarında asansör farkının dikkate alınmadığını ortaya koymuştur. Bu durum, emlak vergisinin eksik tahakkuk etmesine yol açmıştır. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 7. maddesi, bina vergisinin matrahının, kanun hükümlerine göre belirlenen vergi değeri olduğunu belirtmektedir. Vergi değeri, Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıkları tarafından belirlenen inşaat maliyetleri ile arsa değerinin esas alınarak hesaplanmaktadır.
Denetim sırasında, asansör muayene kuruluşu tarafından 2022 yılında muayene edilen 1.904 binanın emlak vergisi beyanları incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda, bu binalardan 559’unun emlak vergisi bildirimlerinin asansörsüz olarak yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, asansörlü binaların inşaat maliyetine %6 oranında asansör farkının eklenmediğini ve dolayısıyla vergi değerinin gerçekte olduğundan daha düşük hesaplandığını göstermektedir. İlgili idare, bu tespit üzerine, asansörlü binaların emlak vergisi beyanlarının düzeltilmesi için gerekli adımları atmaya başlamıştır. Bu bağlamda, söz konusu binaların vergi değerlerinin mevzuata uygun şekilde yeniden hesaplanması gerekmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisinin Hesabında Bazı Binalarda Asansör Farklarının Vergi Değerine İlave Edilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içinde yer alan bazı asansörlü binaların emlak vergisine esas vergi değerleri hesaplanırken, asansör farkı hesaplamaya dâhil edilmeyerek emlak vergisinin eksik tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Matrah” başlıklı 7’nci maddesinde, bina vergisinin matrahının, binanın bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan vergi değeri olduğu belirtilmiştir.
Vergi değeri ise anılan Kanun’un 29’uncu maddesinde;
b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle hesaplanan bedeldir…” şeklinde tanımlanmıştır.
Söz konusu maddede bahsedilen Yönetmelik ibaresi 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 59’uncu maddesiyle Kanun’a işlenmiş olup eski hali “Tüzük” şeklindedir. Bu kapsamda Bakanlar Kurulunca Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük 15.03.1972 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Emlak Vergine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük’ün “İnşaat maliyet bedelinin hesaplanması” başlıklı 20’nci maddesinde, hesaplanan metrekare normal inşaat maliyet bedeline, ilan olunan bedelde nazara alınmamış ise asansör tesisatı için ayrıca %6 oranında ilave yapılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; İdare sınırları içerisinde asansör muayene kuruluşu olarak faaliyet gösteren firmadan 2022 yılı içerisinde muayene ettiği asansörlerin mahal listeleri temin edilerek bu liste ile İdareden alınan emlak vergisi mükellef listesi karşılaştırılmıştır. Buna göre asansör muayene kuruluşu tarafından 2022 yılı içerisinde muayene edilen 1.904 adet binanın emlak vergisi beyanları incelenmiş olup, söz konusu yerlerden 559’unun emlak vergisi bildirimlerin asansörsüz olduğu görülmüştür.
Böylelikle aslında asansörlü olduğu halde binanın inşaat maliyet bedeline %6 oranında asansör farkı dâhil edilmemiş ve binanın vergi değeri olması gerekenden daha düşük hesaplanarak emlak vergisi eksik tahakkuk ve tahsil edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine İdare tarafından; bahse konu binaların emlak vergisi beyanlarının düzeltilmesine ilişkin gerekli çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak İdarece, söz konusu durumda olan binaların vergi değerinin mevzuata uygun olarak düzeltilmesi gerekmektedir.