|
ÖZET: Emlak vergisi hesaplamalarında, bazı asansörlü binaların vergi değerlerine asansör farkının eklenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri sınırları içinde yer alan bu binaların emlak vergisi, eksik tahakkuk ettirilmiştir. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 7’nci maddesi, bina vergisinin matrahını belirlerken, vergi değerinin nasıl hesaplanacağını açıklamaktadır. Bu hesaplama, Maliye ve Bayındırlık ve İskân bakanlıkları tarafından belirlenen inşaat maliyetleri ve arsa değerleri esas alınarak yapılmaktadır.
İlgili yönetmelik, 02.07.2018 tarihli KHK ile güncellenmiş ve asansör tesisatı için inşaat maliyet bedeline %6 oranında ilave yapılması gerektiği belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde, asansörlü binaların inşaat maliyet bedeline bu ilave yapılmadığı ve dolayısıyla vergi değerinin daha düşük hesaplandığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, emlak vergisinin eksik tahsil edilmesine yol açmıştır. Kamu idaresi, bulgular doğrultusunda gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, ilgili binaların mevzuata uygun şekilde tespit edilmesi ve vergi matrahlarının güncellenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisinin Hesabında Bazı Binalarda Asansör Farklarının Vergi Değerine İlave Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare sınırları içinde yer alan bazı asansörlü binaların emlak vergisine esas vergi değerleri hesaplanırken asansör farkının hesaplamaya dâhil edilmeyerek emlak vergisinin eksik tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Matrah” başlıklı 7’nci maddesinde, bina vergisinin matrahının, binanın bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan vergi değeri olduğu belirtilmiştir.
Vergi değeri ise anılan Kanun’un 29’uncu maddesinde;
“b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskân bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle hesaplanan bedeldir…” şeklinde tanımlanmıştır.
Söz konusu maddede bahsedilen Yönetmelik ibaresi 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 59’uncu maddesiyle Kanun’a işlenmiş olup eski hali “Tüzük” şeklindedir. Bu kapsamda Bakanlar Kurulunca Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük 15.03.1972 tarihli Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Emlak Vergine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük ‘ün “İnşaat maliyet bedelinin hesaplanması” başlıklı 20’nci maddesinde, hesaplanan metrekare normal inşaat maliyet bedeline, ilan olunan bedelde nazara alınmamış ise asansör tesisatı için ayrıca %6 oranında ilave yapılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde asansör muayene kuruluşu olarak faaliyet gösteren firmadan 2024 yılı içerisinde muayene ettiği asansörlerin mahal listeleri istenmiş ve emlak vergisi mükellef listesi ile karşılaştırılmıştır.Asansörlü olduğu halde binanın inşaat maliyet bedeline %6 oranında asansör farkı dâhil edilmemiş ve binanın vergi değeri olması gerekenden daha düşük hesaplanarak emlak vergisi eksik tahakkuk ve tahsil edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdarece gerekli çalışmaların yapılarak bulguda belirtilen durumda olan binaların ilgili mevzuata uygun olarak tespit edilmesi ve yapılacak tespit sonucunda vergi matrahının güncellenmesi gerekmektedir.