|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı asansörlü binaların emlak vergisi hesaplamalarında asansör farklarının dikkate alınmadığını ortaya koymuştur. Bu durum, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca bina vergisi matrahının doğru belirlenmemesi nedeniyle emlak vergisinin eksik tahakkuk etmesine yol açmaktadır. Vergi değeri, ilgili kanunun 29. maddesinde belirtilen yöntemler doğrultusunda hesaplanmalıdır. Ayrıca, 02.07.2018 tarihli KHK ile yapılan düzenlemelerle, asansör tesisatının inşaat maliyetine %6 oranında ilave edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Yapılan incelemelerde, belediye sınırları içinde asansör muayene kuruluşu tarafından denetlenen binaların emlak vergisi beyanları incelenmiş ve 29 binanın asansörsüz olarak bildirildiği tespit edilmiştir. Asansörlü binaların inşaat maliyetine %6’lık asansör farkının eklenmemesi, bu binaların vergi değerlerinin olduğundan daha düşük hesaplanmasına neden olmuştur. Kamu idaresi, eksikliklerin giderilmeye başlandığını belirtse de, emlak vergisi tahakkuk ve tahsilat işlemleri henüz tamamlanmamıştır. Sonuç olarak, ilgili idarenin, belirtilen durumdaki binaların mevzuata uygun olarak tespit edilmesi ve vergi matrahlarının güncellenmesi için gerekli adımları atması önem arz etmektedir. |
BULGU: Emlak Vergisinin Hesabında Bazı Binalarda Asansör Farklarının Vergi Değerine İlave Edilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içinde yer alan asansörlü binalardan bazılarının emlak vergisine esas vergi değerleri hesaplanırken asansör farkının hesaplamaya dâhil edilmeyerek emlak vergisinin eksik tahakkuk ettirildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Matrah” başlıklı 7 nci maddesinde, bina vergisinin matrahının, binanın bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan vergi değeri olduğu belirtilmiştir.
Vergi değeri ise anılan Kanun’un 29 uncu maddesinde;
C 5
b) Binalar için, Maliye ve Bayındırlık ve İskan bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilân edilecek bina metrekare normal inşaat maliyetleri ile (a) bendinde belirtilen esaslara göre bulunacak arsa veya arsa payı değeri esas alınarak 31 inci madde uyarınca hazırlanmış bulunan yönetmelik hükümlerinden yararlanılmak suretiyle hesaplanan bedeldir…” şeklinde tanımlanmıştır.
Söz konusu maddede bahsedilen Yönetmelik ibaresi 02.07.2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 59 uncu maddesiyle Kanun’a işlenmiş olup eski hali “Tüzük” şeklindedir. Bu kapsamda Bakanlar Kurulunca Emlak Vergisine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük 15.03.1972 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Emlak Vergine Matrah Olacak Vergi Değerlerinin Takdirine İlişkin Tüzük’ün “İnşaat maliyet bedelinin hesaplanması” başlıklı 20 nci maddesinde, hesaplanan metrekare normal inşaat maliyet bedeline, ilan olunan bedelde nazara alınmamış ise asansör tesisatı için ayrıca %6 oranında ilave yapılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde asansör muayene kuruluşu olarak faaliyet gösteren firmadan 2022 yılı içerisinde muayene ettiği asansörlerin mahal listeleri istenmiş ve emlak vergisi mükellef listesi ile karşılaştırılmıştır. Buna göre asansör muayene kuruluşu tarafından muayene edilen binaların emlak vergisi beyanları incelenmiş olup 29 binanın emlak vergisi bildirimlerin asansörsüz olduğu görülmüştür.
Daha önce belirtilen şekilde, asansörlü olduğu halde binanın inşaat maliyet bedeline % 6 oranında asansör farkı dâhil edilmemiş ve binanın vergi değeri olması gerekenden daha düşük hesaplanarak emlak vergisi eksik tahakkuk ve tahsil edilmiştir.
Her ne kadar kamu idaresi cevabında, emlak bildirimlerindeki asansör farklarından dolayı oluşan eksikliklerin giderilmeye başlandığı belirtilmişse de, emlak vergisi eksik tahakkuk ve tahsilat işlemleri tamamlanmamıştır.
Sonuç olarak, İdarece gerekli çalışmaların yapılarak bulguda belirtilen durumda olan binaların ilgili mevzuata uygun olarak tespit edilmesi ve yapılacak tespit sonucunda vergi matrahının güncellenmesi gerekmektedir.