|
ÖZET: Endüstriyel atık su üreten işletmelerin deşarj kalite kontrol ruhsatlarının yenilenmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Yapılan denetimlerde, ruhsat süreleri dolan 41 abonenin gerekli yenileme işlemlerini gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. ESKİ Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği, atıksuların yönetimi ve deşarj koşullarını belirleyen önemli düzenlemeleri içermektedir. Bu yönetmelik çerçevesinde, endüstriyel atıksuların kanalizasyon sistemine bağlanabilmesi için ruhsat alınması zorunludur.
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nde belirtilen atık su bağlantı izni, altyapı tesislerine bağlanma koşullarını belirlemekte ve bu süreçte idarenin onayı gerekmektedir. Ayrıca, ruhsatların geçerlilik süresi üç yıl olarak belirlenmiş olup, yenileme işlemleri için işletmelerin idareye başvurması gerekmektedir. Denetimlerde ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelerin tespiti halinde, idare ruhsat yenileme işlemlerini başlatacaktır. Kamu idaresi, ruhsat yenileme ve denetim süreçlerinin takip edildiğini belirtmiştir. Ancak, endüstriyel atık su kaynaklarının ruhsat yenileme işlemlerinin zamanında yapılması, çevresel sürdürülebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Endüstriyel Atık Su Üreten Bazı İşletmelere Ait Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatlarının Yenilenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Endüstriyel atık su üreten işletmelerin deşarj kalite kontrol ruhsatlarının geçerlilik süresi dolmasına ragmen ruhsat yenileme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
ESKİ Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;
“Atıksu: Evsel ve diğer kullanımlar sonucunda kirlenmiş veya insanların yaşam süreçlerindeki ihtiyaç ve kullanımları nedeni özellikleri tamamen değişmiş suları; Endüstriyel Atıksu ise “Evsel atıksu dışında kalan endüstriler, imalathaneler, küçük ticari işletmeler ve küçük sanayi sitelerinin her türlü üretim, işlemlerinden kaynaklanan suları,” olarak tanımlanmıştır.
Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatı ise “üretim ve/veya faaliyetleri sonucu evsel ve endüstriyel atıksularının ESKİ kanalizasyon şebekesine bağlama ve boşaltma koşullarının bu Yönetmelikte belirtildiği şekilde belirleyen belge” olarak tanımlanmıştır.
31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin “Atık su bağlantı izni ve belgesi” başlıklı 44’üncü maddesinde; atık suların altyapı tesislerine bağlanabilmeleri için atık su bağlantı iznine tabi oldukları ve koşulların sağlanması halinde atık su altyapı tesisleri yönetimi tarafından izin verileceği yer almıştır.
Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği’nin “Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatı Alınması Esasları” başlıklı 16’ncı maddesinde; endüstriyel atıksularının kanalizasyon sisteminden ve / veya atıksu arıtma tesislerinden yararlanmasının ESKİ’nin yazılı onayına bağlı olduğu ve endüstriyel atıksu kaynaklarının, bu Yönetmelik’te belirtilen hükümler dışında, ESKİ atıksu alt yapı sistemlerinden yararlanmasının yasak olduğu, ESKİ tarafından verilen bu belgeyi, atıksu oluşumuna sebep olan Erzurum sınırları içerisindeki gerçek ve tüzel kişilere ait tüm işletmelerin işletme ruhsatı başvurusu yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın almalarının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.
Diğer taraftan Yönetmelik’in “Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatının Geçerliliği ve Süresi” başlıklı 12’nci maddesinde ise; idare tarafından verilen izin belgesinin 3 yıl süre ile geçerli olduğu, ruhsatın yenilenmesi için atıksu kaynağının idareye müracaat etmek zorunda olduğu, müracaat etmeyen atıksu kaynaklarında idarenin ruhsat yenileme işlemlerini başlatacağı ve yine denetimlerde ruhsatsız faaliyet gösteren atıksu kaynaklarının tespiti halinde ruhsat yenileme işlemlerinin yerine getirileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde deşarj kalite kontrol izin belgesinden 3 yıllık geçerlilik süresi dolan 41 adet abonenin izin belgesinin geçerliliği 31.12.2024 tarihi itibarıyla dolmasına rağmen gerekli ruhsat yenileme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle; bulgu konusu edilen hususta devam eden süreçte gerekli çalışmaların ve denetimlerin yerine getirildiği ifade edilmiştir.
İdare tarafından hizmet alanı içerisinde Deşarj Kalite Kontrol Ruhsatlarının geçerlilik süresi dolan endüstriyel atık su kaynağı işletmelerin ruhsat yenileme ve denetim işlemlerinin takip edilmesi gerekmektedir.