|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin enflasyon düzeltme işlemlerinde hatalı uygulamalar sergilediğini ortaya koymaktadır. Dayanıklı taşınır hesapları ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına enflasyon düzeltmesi uygulanmadığı ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın hatalı bir şekilde aktarıldığı tespit edilmiştir. 16 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 85 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde, enflasyon düzeltmesi için belirlenen şartların göz ardı edildiği görülmektedir.
Genel Tebliğ’in 5’inci maddesinde, kamu idarelerinin enflasyon düzeltmesi uygulamalarının belirli kriterlere bağlı olduğu belirtilmiştir. Ancak, ilgili belediye tarafından 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı gibi parasal olmayan kalemler için enflasyon düzeltmesi yapılmamıştır. Ayrıca, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın bakiyesi, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı yerine 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılmıştır. Sonuç olarak, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile diğer ilgili kalemler için enflasyon düzeltmesi uygulanması ve 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın doğru bir şekilde 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılması gerekmektedir. Kamu İdaresi, düzeltme kaydının yapıldığını belirtse de, bu işlemin 2025 yılında gerçekleşmesi nedeniyle 2024 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır. |
BULGU: Enflasyon Düzeltme İşlemlerinde Hatalı Uygulamalar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
2024 yılında dayanıklı taşınır hesapları ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına enflasyon düzeltmesi uygulanmadığı ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı bakiyesinin hatalı hesaba aktarıldığı görülmüştür.
16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 85 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi yapılması için içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap dönemindeki artışın %10’dan fazla olması gerektiği, kapsamdaki kamu idarelerinin 31/12/2023 tarihli mali tablolarının söz konusu şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, enflasyon oranı tespitinin fiyat endeksine göre yapılacağı belirtilmiştir. İkinci fıkrasında, EK-1’de yer alan parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi uygulanacağı, beşinci fıkrasında mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının enflasyon düzeltmesi işlemlerinin ilgili kuruluşların enflasyon düzeltmesi işlemleri esas alınarak yapılacağı düzenlenmiştir. Dördüncü fıkrasında da, enflasyon düzeltmesi yapılan yıldan sonraki yıllarda enflasyon düzeltmesi şartlarının bulunması halinde önceki yıl enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş kalemlerin taşıma katsayısı kullanılarak düzeltileceği açıklanmıştır. Ayrıca, yedinci fıkrasında enflasyon düzeltmesi işleminin, mali yıl sonu itibarıyla amortisman işlemlerinden önce geçici mizana yansıyacak şekilde dönem sonunda yapılacağı ve 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabının bakiyesinin, dönem sonu işlemleri bağlamında geçici 1’inci maddede belirtilen durum haricinde 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, 85 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği EK-1’de yer alan ve enflasyon düzeltmesi uygulanacak parasal olmayan kalemler arasında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı da sayılmasına rağmen bu kalemlere Belediye tarafından enflasyon düzeltmesi uygulanmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabının bakiyesinin 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı yerine 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı için ilgili şirketlerin enflasyon düzeltmesi işlemleri esas alınarak, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı için de taşıma katsayısı kullanılarak enflasyon düzeltmesi uygulanması ve mali yıl sonu itibarıyla 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabının bakiyesinin 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında; bulgu konusu husus ile ilgili düzeltme kaydı yapıldığı ifade edilse de, söz konusu kayıt işlemi 2025 yılında yapıldığından 2024 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır.