|
ÖZET: Enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrası, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mali tablolarında, oluşan farkların mevzuata uygun şekilde aktarılmadığı tespit edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak doğru bir şekilde raporlanmasını sağlamak amacıyla gerekli düzenlemeleri yapmış ve bu çerçevede 16.12.2023 tarihli Genel Tebliğ yayımlanmıştır. Söz konusu tebliğ, kamu idarelerinin mali tablolarında enflasyon düzeltmesi yapılacak kalemleri ve bu işlemlerin nasıl gerçekleştirileceğini detaylandırmaktadır.
Denetim sonucunda, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nda 5.575.943.360,81 TL tutarında bir borç bakiyesi olduğu ve bu tutarın 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, faaliyet sonuçlarının 5.575.943.360,81 TL eksik görünmesine neden olmuştur. Kamu İdaresi, enflasyon düzeltmesi sonuçlarını geçmiş yıllardaki uygulamaya dayanarak farklı hesaplara aktardığını belirtmiş, ancak bu durumun 2024 yılı mali tablolarında hatalı sonuçlar doğurduğu anlaşılmıştır. İdare, 2025 yılı itibarıyla muhasebe kayıtlarını tebliğ hükümlerine uygun hale getireceğini ifade etmiştir. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında Enflasyon Düzeltmesi Hesabında oluşan tutarların dönem sonunda mevzuata uygun olarak mali tablolara aktarılmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulması Hazine ve Maliye Bakanlığınca kararlaştırılmış olup buna ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
İlgili Genel Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında genel yönetim kapsamında bulunan tüm kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise hangi parasal kalemlere ne şekilde enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı açıklanmıştır. İlgili maddenin son fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşacak farkların izlenmesi için ihdas edilen yardımcı hesapların Tebliğ’e ekli Ek-3’te yer aldığı belirtilmiştir.
Aynı Tebliğ’in “Enflasyon düzeltmesine yönelik muhasebe kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde; parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farkların, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın kalanının ise 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacak, ortaya çıkan farklar ilgili hesaplara yardımcı hesaplar kullanılarak alınacak ve ilgisine göre karşılığında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı borç ya da alacak çalıştırılacaktır. Dönem sonunda ise 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabının kalanı 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılacaktır.
Kamu İdaresinin enflasyon düzeltmesi işlemlerinin incelenmesi neticesinde; enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşan farkların izlendiği 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın 5.575.943.360,81 TL tutarında borç bakiyesi verdiği ve bu tutarın 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılmadığı, dolayısıyla faaliyet sonuçlarının 5.575.943.360,81 TL tutarında noksan görünmesine sebep olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, enflasyon düzeltme işlemi sonucunu 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarmak yerine -geçmiş yıllardaki uygulamanın devam edeceğini düşünerek- 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ile 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktardıklarını belirtmiştir.
İdare tarafından bulgu konusu hususu kabul edilmiş ve 2025 yılı itibariyle muhasebe kayıtlarının Tebliğ’e uygun olarak yapıldığı bildirilmiştir. Düzeltme kayıtları sonucunda muhasebe kayıtları olması gereken duruma gelse de yapılan ilk kayıtlar sonucunda 2024 yılı mali tabloları hatalı sonuç vermiştir.