|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında, Enflasyon Düzeltmesi Hesabında oluşan tutarın dönem sonunda mali tablolara aktarılmadığını ortaya koymuştur. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak doğru bir şekilde raporlanması için gerekli düzenlemeleri yapmış, bu kapsamda 16.12.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Tebliğ ile usul ve esasları belirlemiştir.
Tebliğ’in ilgili maddeleri, kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerektiğini ve bu süreçte hangi parasal kalemlerin nasıl düzeltileceğini açıklamaktadır. Enflasyon düzeltmesi sonrası oluşan farkların izlenmesi için yardımcı hesapların kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, yapılan denetimde 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın 2.614.017.388,58 TL tutarında borç bakiyesi verdiği ve bu tutarın doğrudan 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, mevzuata aykırı bir muhasebe kaydı olarak değerlendirilmiş ve faaliyet sonuçları tablosunda hatalara yol açmıştır. Kamu İdaresi, bu bulguyu kabul etmiş, ancak düzeltme kaydının 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı gidermediği belirtilmiştir. Dolayısıyla, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın borç bakiyesinin 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılması, mevzuata uygun bir şekilde dönem sonu işlemlerinin gerçekleştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında Enflasyon Düzeltmesi Hesabında oluşan tutarın dönem sonunda mevzuata uygun olarak mali tablolara aktarılmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulması, Hazine ve Maliye Bakanlığınca kararlaştırılmış olup buna ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
İlgili Genel Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında genel yönetim kapsamında bulunan tüm kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise hangi parasal kalemlere ne şekilde enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı açıklanmıştır. İlgili maddenin son fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşacak farkların izlenmesi için ihdas edilen yardımcı hesapların Tebliğ’e ekli Ek-3’te yer aldığı belirtilmiştir.
Aynı Tebliğ’in “Enflasyon düzeltmesine yönelik muhasebe kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde, parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farkların, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacak ve ortaya çıkan farklar ilgili hesaplara yardımcı hesaplar kullanılarak alınacak ve ilgisine göre karşılığında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı borç ya da alacak çalıştırılacaktır. Dönem sonunda ise 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın kalanı 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacaktır.
Kamu İdaresinin enflasyon düzeltmesi işlemlerinin incelenmesi neticesinde, enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşan farkların izlendiği 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın 2.614.017.388,58 TL tutarında borç bakiyesi verdiği ve bu tutarın 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılmadan doğrudan 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarıldığı görülmüştür. Mevzuata aykırı olarak yapılan bu muhasebe kaydının faaliyet sonuçları tablosunda 2.614.017.388,58 TL tutarında hataya sebep olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiştir. Ancak mevzuata aykırı kayıt, 2025 yılı içerisinde giderilmiş olup yapılan düzeltme kaydının, 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı giderici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kamu İdaresinin, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabının borç bakiyesini 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktararak dönem sonu işlemlerini mevzuata uygun şekilde gerçekleştirmesi gerekmektedir.