|
ÖZET: Enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında, Büyükşehir İlçe Belediyesi Kamu İdaresi tarafından oluşturulan Enflasyon Düzeltmesi Hesabındaki tutarların, dönem sonunda mali tablolara mevzuata uygun olarak aktarılmadığı tespit edilmiştir. 16 Aralık 2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasına yönelik usul ve esasları belirlemektedir. Bu kapsamda, 31 Aralık 2023 tarihli mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması ve ilgili parasal kalemlere yönelik işlemlerin nasıl gerçekleştirileceği açıklanmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 698 Enflasyon Düzeltme Hesabının borç kalanı 215.141.312,53 TL, alacak kalanı ise 5.033.285.396,16 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, bu alacak bakiyesi 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılmadığı için faaliyet sonuçları 4.818.144.083,63 TL eksik görünmektedir. Kamu idaresi, bu durumu sehven yapılan kayıtlarla ilişkilendirerek düzeltmelerin 2025 yılında gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Ancak, 2025 yılı düzeltme kayıtlarının 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, kamu idaresinin enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında Enflasyon Düzeltmesi Hesabında oluşan tutarların dönem sonunda mali tablolara mevzuata uygun olarak aktarılmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
İlgili Genel Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında genel yönetim kapsamında bulunan tüm kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise hangi parasal kalemlere ne şekilde enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı açıklanmıştır. İlgili maddenin son fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi için ihdas edilen yardımcı hesapların Tebliğ’e ekli Ek- 3’te yer aldığı belirtilmiştir.
Yine mezkur Tebliğ’in “Enflasyon düzeltmesine yönelik muhasebe kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde; parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farkların, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabının kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacak, ortaya çıkan farklar ilgili hesaplara yardımcı hesaplar kullanılarak alınacak ve ilgisine göre karşılığında 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı borç ya da alacak çalıştırılacaktır. Dönem sonunda ise 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Kamu İdaresinin enflasyon düzeltmesi işlemlerinin incelenmesi neticesinde; enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşan farkların izlendiği 698 Enflasyon Düzeltme Hesabının borç kalanı olan 215.141.312,53 TL, alacak kalanı olan 5.033.285.396,16 TL’nin, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılarak dönem sonu kapanış işlemi gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle 698 no’lu hesabın alacak bakiyesi 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılmadığından faaliyet sonuçları 4.818.144.083,63 TL tutarında noksan görünmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulguya konu enflasyon düzeltmesi farklarının sehven 570.98 ve 580.98 kodlarına alındığı, 02.01.2025 tarihli ve 3 No.lu yevmiye ile düzeltildiği ve bundan sonraki dönemlerde enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucunda oluşan farkların dönem sonunda mali tablolara doğru aktarılması hususuna dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa ilişkin 2025 yılında yapılan düzeltme kayıtlarının, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından enflasyon düzeltmesi hesabı dönem sonu işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.