|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrası oluşan farkların, dönem sonunda mali tablolara aktarılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği usul ve esaslara göre yapılmakta olup, 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak doğru bir şekilde sunulması gerekmektedir. Bu kapsamda, ilgili Genel Tebliğ’de enflasyon düzeltmesi işlemlerinin nasıl yapılacağı ve hangi parasal kalemlerin düzeltmeye tabi olacağı detaylı bir şekilde açıklanmıştır.
Yapılan incelemelerde, 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı’nın borç ve alacak kalemleri arasında önemli farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle, alacak bakiyesi olan 116.163.156,73 TL’nin faaliyet sonuçları tablosunda yer almadığı ve bu durumun faaliyet sonuçlarının eksik görünmesine neden olduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu hatanın yeni bir uygulama olmasından kaynaklandığını ve gelecekte gerekli kayıtların yapılacağına dair bir açıklama yapmıştır. Sonuç olarak, kamu idaresinin enflasyon düzeltmesi hesabının dönem sonu işlemlerini mevzuat ve hesap planlarına uygun bir şekilde gerçekleştirmesi önem arz etmektedir. Bu sayede mali tabloların doğruluğu sağlanacak ve kamu kaynaklarının etkin yönetimi desteklenecektir. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında Enflasyon Düzeltmesi Hesabında oluşan tutarların dönem sonunda mevzuata uygun olarak mali tablolara aktarılmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulması, Hazine ve Maliye Bakanlığınca kararlaştırılmış olup buna ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
İlgili Genel Tebliğ’in “Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında genel yönetim kapsamında bulunan tüm kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise hangi parasal kalemlere ne şekilde enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı açıklanmıştır. İlgili maddenin son fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşacak farkların izlenmesi için ihdas edilen yardımcı hesapların Tebliğ’e ekli Ek-3’te yer aldığı belirtilmiştir.
Yine mezkur Tebliğ’in “Enflasyon düzeltmesine yönelik muhasebe kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde; Parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farklar, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabının kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacak ve ortaya çıkan farklar ilgili hesaplara yardımcı hesaplar kullanılarak alınacak ve ilgisine göre karşılığında 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı borç ya da alacak çalıştırılacaktır. Dönem sonunda ise 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşan farkların izlendiği 698 Enflasyon Düzeltme Hesabının borç kalanı (133.938.699,34 TL) ile alacak kalanının (250.101.856,07 TL), 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 580- Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılarak dönem sonu kapanış işlemi gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle 698 no’lu hesabın alacak bakiyesi olan 116.163.156,73 TL, faaliyet sonuçları tablosunda yer almayarak faaliyet sonuçlarının noksan görünmesine sebep olmuştur.
Kamu İdaresi cevabında yeni bir uygulama olduğu için sehven hata yapıldığını bundan sonraki süreçte gerekli kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından enflasyon düzeltmesi hesabının dönem sonu işlemlerinin mevzuat ve hesap planlarına uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.