|
ÖZET: Enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında meydana gelen tutarların, dönem sonunda mali tablolara uygun bir şekilde aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, enflasyon düzeltmesi hesabındaki tutarların dönem sonunda faaliyet sonuçları hesabına aktarılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde, 2024 yılında gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucunda oluşan alacak bakiyesi olan 260.804.348,06 TL’nin, doğrudan geçmiş yıllar olumlu faaliyet sonuçları hesabına aktarıldığı ve bu durumun mali tablolarda eksik yansıtıldığı görülmüştür.
Bu hatalı aktarım, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın alacak tutarının 260.804.348,06 TL eksik görünmesine neden olmuş, dolayısıyla idarenin dönem olumlu faaliyet sonucu elde etmesi gerekirken dönem olumsuz faaliyet sonucu elde etmesine yol açmıştır. Kamu İdaresi, yıl sonu kapanış fişinde yapılan sehven bir hata nedeniyle bu durumun oluştuğunu belirtmiş, ancak bu hatanın 2025 yılı açılış bilançosunda düzeltildiği ifade edilmiştir. Ancak, 2025 yılı kayıtlarının 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucunda oluşan farkları mevzuata uygun bir şekilde mali tablolara aktarması gerekmektedir. Bu durum, mali raporlamanın doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında oluşan tutarların, dönem sonunda mevzuata uygun olarak mali tablolara aktarılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 378’inci maddesinde, ilgili hesaptaki tutarların dönem sonunda 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacağı belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 376’ncı maddesinde; bu hesabın alacak bakiyesi vermesi durumunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na, borç bakiyesi vermesi durumunda ise 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulması Hazine ve Maliye Bakanlığınca kararlaştırılmış olup buna ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra numaralı Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
Anılan Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesine Yönelik Muhasebe Kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde; dönem sonunda 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın kalanının, geçici 1’inci maddede belirtilen durum haricinde 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
İlgili Tebliğ’in “İlk Düzeltme İşlemindeki Sonuçların Aktarılması” başlıklı geçici 1’inci maddesinde ise 2023 yılı enflasyon düzeltmesi işlemi sonucunda 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nda oluşacak borç ya da alacak kalanının ilgisine göre, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın veya 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın “98-Geçmiş Yıllar Enflasyon Farkları” yardımcı hesabına aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 2024 yılında gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında oluşan farkların izlendiği 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı’nın alacak bakiyesi olan 260.804.348,06 TL’nin, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılmadığı ve sanki ilk kez düzeltme işlemi gerçekleştirilmiş gibi bu tutarın doğrudan 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarıldığı belirlenmiştir. Ayrıca yıl sonu bilançosunda İdarenin 23.349.632,06 TL dönem olumsuz faaliyet sonucu elde ettiği görülmüştür. Söz konusu durum nedeniyle dönem sonu mali tablolarında; 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın alacak tutarının 260.804.348,06 TL eksik görünmesine, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın aynı tutarda fazla görünmesine, bu da İdarenin dönem olumlu faaliyet sonucu elde edecekken dönem olumsuz faaliyet sonucu elde etmesine ve dolayısıyla dönem olumsuz faaliyet sonucu düşüldükten sonra 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı’nın 237.454.716,00 TL olması gerekirken bilançoda bakiye vermemesine sebep olunmuştur.
Kamu İdaresi cevabında, yıl sonu kapanış fişinde sehven yapılan hata nedeniyle dönem sonu mali tablolarında oluşan hatanın 2025 yılı açılış bilançosunda düzeltildiği belirtilmiştir. Ancak bulgu konusu hususa ilişkin 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Kamu İdaresi tarafından enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucunda oluşan farkların mevzuata göre dönem sonu mali tablolarına doğru bir şekilde aktarılması gerekmektedir.