|
ÖZET: Enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucunda oluşan farkların mali tablolara aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idarelerinin enflasyon düzeltmesi hesaplarındaki tutarların, dönem sonunda mevzuata uygun bir şekilde mali tablolara yansıtılmadığı görülmektedir. 16 Aralık 2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ, enflasyon düzeltmesi işlemlerinin nasıl yapılacağını belirlemektedir. Bu Tebliğ’in 5. maddesi, kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağını ve hangi kalemlere düzeltme yapılacağını açıklamaktadır.
Yapılan incelemelerde, 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı’ndaki borç ve alacak kalemlerinin, dönem sonu kapanış işlemleri sırasında uygun hesaplara aktarılmadığı tespit edilmiştir. Özellikle, 698 No’lu hesabın alacak bakiyesi 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılmadığı için faaliyet sonuçları 565.176.172,76 TL eksik görünmektedir. Kamu idaresi, bu durumu sehven yapılan bir hata olarak açıklamış ve düzeltmenin 2025 yılı dönem sonunda yapılacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, enflasyon düzeltmesi hesaplarının mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucu Enflasyon Düzeltmesi Hesabında oluşan tutarların dönem sonunda mali tablolara mevzuata uygun aktarılmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
İlgili Genel Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında genel yönetim kapsamında bulunan tüm kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise hangi parasal kalemlere ne şekilde enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı açıklanmıştır. İlgili maddenin son fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi için ihdas edilen yardımcı hesapların Tebliğ’e ekli Ek- 3’te yer aldığı belirtilmiştir.
Yine mezkur Tebliğ’in “Enflasyon düzeltmesine yönelik muhasebe kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde; parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farkların, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı, ortaya çıkan farkların ilgili hesaplara yardımcı hesaplar kullanılarak alınacağı, ilgisine göre karşılığında 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı’nın borç ya da alacak çalıştırılacağı ve dönem sonunda ise 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabına aktarılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşan farkların izlendiği 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı’nın borç kalanı olan 52.161.832,11 TL, alacak kalanı olan 617.338.004,87 TL’nin, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılarak dönem sonu kapanış işlemi gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 698 No’lu hesabın alacak bakiyesi 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılmadığı için faaliyet sonuçları 565.176.172,76 TL tutarında noksan görünmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulguya konu enflasyon düzeltmesi farklarının sehven 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiğini, 2025 yılı dönem sonunda ilgili 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda takibinin yapılacağı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından enflasyon düzeltmesi hesabı dönem sonu işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.