|
ÖZET: Enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrası, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nda oluşan tutarların dönem sonunda mali tablolara aktarılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon etkilerinden arındırılması ve raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde düzenlenmesi Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmiştir. Bu kapsamda, 16.12.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile usul ve esaslar açıklanmıştır.
Tebliğ’in ilgili maddeleri, kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağını ve hangi parasal kalemlere nasıl düzeltme yapılacağını belirtmektedir. Ayrıca, enflasyon düzeltmesi sonrası oluşan farkların izlenmesi için yardımcı hesapların kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Yapılan incelemelerde, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın borç toplamı 1.609.027,02 TL, alacak toplamı ise 3.924.538,86 TL olarak belirlenmiş; dönem sonu kapanış işlemi sırasında 698 Hesabı’nın alacak kalanı olan 2.315.511,84 TL’nin faaliyet sonuçları tablosunda yer almadığı görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelecekte benzer durumların yaşanmaması için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Mali tabloların güvenilirliği açısından, enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mevzuat ve hesap planlarına uygun şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri Sonrasında Oluşan Farkların Dönem Sonunda Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından gerçekleştirilen enflasyon düzeltmesi işlemleri sonrasında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nda oluşan tutarların dönem sonunda mevzuata uygun olarak mali tablolara aktarılmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulması, Hazine ve Maliye Bakanlığınca kararlaştırılmış olup buna ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
İlgili Genel Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında genel yönetim kapsamında bulunan tüm kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise hangi parasal kalemlere ne şekilde enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı açıklanmıştır. İlgili maddenin son fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşacak farkların izlenmesi için ihdas edilen yardımcı hesapların Tebliğ’e ekli Ek-3’te yer aldığı belirtilmiştir.
Anılan Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesine Yönelik Muhasebe Kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde: Parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farkların, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacak ve ortaya çıkan farklar ilgili hesaplara yardımcı hesaplar kullanılarak alınacak ve ilgisine göre karşılığında 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı borç ya da alacak çalıştırılacaktır. Dönem sonunda ise 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşan farkların izlendiği 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı’nın borç toplamı 1.609.027,02 TL ile alacak toplamı 3.924.538,86 TL, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılarak dönem sonu kapanış işlemi gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bundan dolayı 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı’nın alacak kalanı olan 2.315.511,84 TL faaliyet sonuçları tablosunda yer almayarak 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın noksan görünmesine sebep olmuştur.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa katılmış olup sonraki yıllarda bulguda yer alan hususlara riayet edileceği belirtilmiştir.
Mali tabloların sağlıklı veri sunması için enflasyon düzeltmesi hesabının dönem sonu işlemlerinin mevzuat ve hesap planlarına uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.