|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idarelerinin mali yıl sonu itibarıyla enflasyon düzeltmesi işlemlerini gerçekleştirmediğini ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 9. maddesi, parasal olmayan varlıkların raporlama tarihinde gerçek değerleriyle gösterilmesi amacıyla enflasyon düzeltmesine tabi tutulması gerektiğini belirtmektedir. 16 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Tebliğ, enflasyon düzeltmesi için gerekli şartları açıklamaktadır. Bu bağlamda, kamu idarelerinin, içinde bulunulan hesap döneminin yanı sıra son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’ü aşması ve mevcut dönemde %10’dan fazla olması durumunda enflasyon düzeltmesi yapılması gerektiği vurgulanmıştır.
Ayrıca, Türkiye Ulusal Ajansı’nın Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne dayanarak hazırlanan Mali İşlemler Yönergesi, mali tabloların zamanında ve doğru bir şekilde hazırlanmasına yönelik usul ve esasları düzenlemektedir. İdare, muhasebe işlemlerini yürütürken genel kabul görmüş muhasebe ilkelerini dikkate almak zorundadır. Ancak, mali yıl sonu itibarıyla amortisman işlemlerinden önce enflasyon düzeltmesi yapılmadığı için mali rapor ve tablolardaki parasal olmayan hesapların gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir. İdare, ilerleyen dönemlerde gerekli düzeltmeleri yapma taahhüdünde bulunmuştur. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi İşlemlerinin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
İdare’nin mali yıl sonu itibarı ile hesap planının ilgili kalemleri için enflasyon düzeltmesi işlemlerini yerine getirmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Varlıklara İlişkin İlkeler” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde parasal olmayan varlıkların raporlama tarihinde gerçek değerleriyle gösterilmesi amacıyla yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca enflasyon düzelmesine tabi tutulması gerektiği belirtilmiştir.
16.12.2023 tarihli, 32401 sayılı Resmi Gazete’de 85 sıra numaralı Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması Genel Tebliği yayımlanmıştır. Tebliğ’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasına göre Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde kapsamdaki kamu idarelerine enflasyon düzeltmesi yapılması için içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması gerektiği, bu kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının söz konusu şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması Genel Tebliği’nin 5’inci maddesinin diğer fıkraları ve diğer maddeleri enflasyon düzeltmesi işlemlerinin nasıl yapılacağını açıklamıştır.
İdare, Türkiye Ulusal Ajansı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ni dayanak göstererek Türkiye Ulusal Ajansı Bütçesi ve Ajansın Ortak Olduğu Projelere İlişkin Mali İşlemler Yönergesi’ni hazırlamıştır. Bu Yönerge’nin amacını açıklayan 1’inci maddesinde özetle mali tabloların zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde belirtilen standartlara uygun olacak şekilde hazırlanmasına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi olduğu belirtilmiştir. Anlaşılacağı üzere İdare’nin muhasebe işlemlerini yürütürken genel kabul görmüş muhasebe ilkelerini gözetmesi gerekmektedir.
İdare’nin mali yıl sonu itibarı ile amortisman işlemlerinden önce geçici mizana yansıyacak şekilde dönem sonunda enflasyon düzeltmesi işlemini yapmadığı görülmüştür. Bu sebeple mali rapor ve tablolarda yer alan ve enflasyon düzeltmesi konu parasal olmayan hesapların gerçeği yansıtmadığı görülmüştür. İdare ile yapılan görüşmelerde takip eden dönemlerde gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmiştir.
Bu çerçevede Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin varlıklara ilişkin ilkelerinden biri olan enflasyon düzeltmesi işleminin Yönetmelik’in ilgili hükümleri ve bu hükümler doğrultusunda yayımlanan tebliğler uyarınca uygulanması gerekmektedir.