|
ÖZET: Enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mali tablolara doğru yansıtılmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak ortaya çıkmıştır. Yapılan incelemelerde, belediyenin dönem sonu enflasyon düzeltmesi işlemlerinin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen hesaplar yerine hatalı bir şekilde kaydedildiği tespit edilmiştir. Özellikle, 698 Enflasyon Düzeltmesi hesabının borç ve alacak kalemlerinin 690 Faaliyet Sonuçları hesabı yerine 570 ve 580 hesaplarına kaydedilmesi, mali tabloların doğruluğunu etkilemiştir.
Bu durum, 2023 yılı için geçici olarak uygulanan bir istisna olmasına rağmen, 2024 yılı enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Hatalı kayıtlar sonucunda, belediyenin 2024 yılı bilançosunda toplam 2.943.332.183,89 TL tutarında bir hata meydana gelmiştir. Kamu idaresi, hatanın düzeltildiğini belirtse de, uygulamanın temelinde 690 ve 698 hesaplarının doğru bir şekilde çalıştırılmadığı gerçeği yatmaktadır. Mali tabloların güvenilirliği açısından, enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu tür hataların önlenmesi, kamu kaynaklarının etkin yönetimi için kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi Sonucunda Oluşan Farkların Mali Tablolara Doğru Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin dönem sonunda gerçekleştirdiği enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mali tablolara aktarılması hususunda mevzuatta belirtilen hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 698 Enflasyon Düzeltmesi hesabının niteliğinin açıklandığı 377’nci maddesinde bu hesabın parasal olmayan kalemlerin düzeltilmesi sonucu oluşan farkların izlenmesi için kullanılacağı, hesabın işleyişinin açıklandığı 378’inci maddesinde ise dönem sonlarında hesabın alacak ve borç kalanlarının 690 Faaliyet Sonuçları hesabına kaydedileceği belirtilmiştir. Anılan Yönetmeliğin 690 Faaliyet Sonuçları hesabını açıklayan 376’ncı maddesinde ise bu hesabın bakiyesinin 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu veya 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları hesabına kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, enflasyon düzeltmesi işlemleri sonucunda 698 Enflasyon Düzeltmesi hesabının borç ve alacak kalanlarının 690 Faaliyet Sonuçları hesabı yerine 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları hesabı ile 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları hesabına kaydedildiği görülmüştür. Söz konusu uygulama, 85 seri no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin geçici 1’inci maddesi hükmü uyarınca 2023 yılı için getirilmiş istisnai bir uygulama olup, 2024 yılı enflasyon düzeltmesi işlemleri Yönetmelik hükümleri uyarınca gerçekleştirilmelidir. Bahse konu işlem nedeniyle enflasyon düzeltmesi sonucundaki tutar faaliyet sonuçları tablosuna aktarılamamış, bilançoda ise 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu hesabı yerine 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonucu ve 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonucu hesaplarında yer almakta, dolayısıyla belediyenin 2024 yılı bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda toplam 2.943.332.183,89 TL hata meydana gelmiştir.
Kamu idaresi cevabında hatanın düzeltildiği belirtilse de, yapılan işlem 690 Faaliyet Sonuçları hesabı ile 698 Enflasyon Düzeltmesi hesabının karşılıklı çalıştırılmasından ibaret olup 2024 yılı mali tablolarındaki hata giderilememiştir.
Mali tabloların güvenilir veri sunması bakımından enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir.