|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, İl Belediyesi Kamu İdaresi’nin mali yıl sonunda enflasyon düzeltmesi yapmadığı hesaplar tespit edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak güncel satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla enflasyon düzeltmesi yapılmasını kararlaştırmıştır. Bu doğrultuda, 16.12.2023 tarihli 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile ilgili usul ve esaslar belirlenmiştir. Tebliğ’in ilgili maddeleri, tüm kamu idarelerinin mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağını ve hangi kalemlerin düzeltileceğini açıklamaktadır.
Yapılan incelemelerde, 31.12.2024 itibarıyla Kamu İdaresi’nin bilançosunda önemli varlık kalemlerine enflasyon düzeltmesi yapılmadığı görülmüştür. Örneğin, Arazi ve Arsalar Hesabı’nda 3.946.479.370,53 TL, Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nda 47.311.894,75 TL gibi tutarlar yer almakta, ancak bu varlıkların gerçek değerleri belirlenememektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelecekte gerekli düzeltmelerin yapılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Mali tabloların güvenilirliğini artırmak için enflasyon düzeltmesi işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi Yapılmayan Hesapların Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından mali yıl sonunda enflasyon düzeltmesi yapılması gereken hesap kodlarına ilişkin enflasyon düzeltmesi yapılmayanlar olduğu görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait 31.12.2023 tarihli mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmalarını sağlamak üzere enflasyon düzeltmesine tabi tutulması, Hazine ve Maliye Bakanlığınca kararlaştırılmış olup buna ilişkin usul ve esaslar Muhasebat Genel Müdürlüğünce 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sıra no.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir.
İlgili Genel Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesi İşlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında genel yönetim kapsamında bulunan tüm kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise hangi parasal kalemlere ne şekilde enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacağı açıklanmıştır. İlgili maddenin son fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi sonrasında oluşacak farkların izlenmesi için ihdas edilen yardımcı hesapların Tebliğ’e ekli Ek-3’te yer aldığı belirtilmiştir.
Anılan Tebliğ’in “Enflasyon Düzeltmesine Yönelik Muhasebe Kayıtları” başlıklı 6’ncı maddesinde; Parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farkların, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’na alacak, 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’na borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon Düzeltmesi Hesabı’nın kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi işlemleri yapılacak ve ortaya çıkan farklar ilgili hesaplara yardımcı hesaplar kullanılarak alınacak ve ilgisine göre karşılığında 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı borç ya da alacak çalıştırılacaktır. Dönem sonunda ise 698 Enflasyon Düzeltme Hesabı kalanının 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 31.12.2024 itibarıyla Kamu İdaresi bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nda 3.946.479.370,53 TL, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’nda 47.311.894,75 TL, 254 Taşıtlar Hesabı’nda 50.448.716,81 TL, 255 Demirbaşlar Hesabı’nda 17.026.795,17 TL, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda 1.198.599.217,38 TL, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda 114.436.139,98 TL olmasına rağmen bu varlıklara enflasyon düzeltmesi yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum varlıkların gerçek değerinin tespit edilememesine sebep olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa katılmış olup sonraki yıllarda bulguda yer alan hususlara riayet edileceği belirtilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından mali tabloların sağlıklı ve güvenilir veri sunması için enflasyon düzeltmesi hesabının dönem sonu işlemlerinin mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.