Enflasyon Düzeltmesinin Hatalı ve Eksik Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Enflasyon Düzeltmesinin Hatalı ve Eksik Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Enflasyon düzeltmesi işlemlerinin, buna tabi varlık hesaplarının bir kısmı için yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca düzeltme yapılan varlıkların değerinin arttırılmayarak sadece 3 genel hesap koduna değer eklendiği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Geçici 3’üncü maddesinde, 31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı düzenlenmiştir.
Düzeltmeye tabi tutulacak hesaplar da bu yönetmeliğin 30’uncu maddesinde tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin uygulanması için çıkarılan “Enflasyon Düzeltmesi Uygulamasına İlişkin Kılavuz”da düzeltme yapılması gereken hesaplar aşağıdaki gibi sayılmıştır.
240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı
248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı
250 Arazi ve Arsalar Hesabı
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı
252 Binalar Hesabı
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
254 Taşıtlar Hesabı
255 Demirbaşlar Hesabı
257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-)
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
Bu kılavuzda düzeltmenin hesaplanması ve muhasebeleştirilmesine ilişkin örnekler de bulunmaktadır. Buna göre, düzeltme yapılan her bir varlığın değerinin hesaplanan düzeltme tutarı kadar arttırılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede sadece 250, 252 ve 257 hesaplar için enflasyon düzeltmesi yapıldığı, bakiye olmasına ve şartları taşımasına rağmen aşağıdaki hesaplarda düzeltme yapılmadığı görülmüştür.
Tablo 7: Enflasyon Düzeltmesi Yapılmayan Hesaplar

Bu sayılan hesaplarda enflasyon düzeltmesi yapılmaması sonucu bu hesapların borç bakiyesi ve 698 hesabın alacak bakiyesi olması gerekenden azdır.
Bununla birlikte, enflasyon düzeltmesi yapılan hesapların varlık bazında değerleri arttırılmamış;
– Tüm arazi ve arsaların değerleme farkı 250.01.01.01.00 Tarlalar hesabına,
– Tüm binaların değerleme farkı 252.01.01.01.99 Diğer hesabına,
– Tüm amortismanların değerleme farkı 257.01.03.00.00 Su İsale Hatları hesabına kaydedilmiştir.
Bu durum 250.01.01.01.00 Tarlalar, 252.01.01.01.99 Diğer, 257.01.03.00.00 Su İsale Hatları hesaplarının olması gerekenden fazla bakiye vermesine neden olmaktadır.
Enflasyon düzeltmesi yapılmayan ilgili hesaplar için düzeltme işleminin yapılması, düzeltme yapılanlar için de varlıkların gerçek değerini gösterecek şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.