ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin enflasyon düzeltmesi işlemlerini gerçekleştirmediği belirlenmiştir. 31 Aralık 2023 tarihinde yürürlüğe girecek olan 85 no.lu Genel Tebliğ, Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde enflasyon düzeltmesi uygulamalarını detaylandırmakta ve bu süreçte hangi muhasebe kayıtlarının tutulması gerektiğini açıklamaktadır.

Tebliğ, enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemleri belirlemekte ve bu kalemler arasında mali kuruluşlara yatırılan sermayeler, arazi ve arsalar, binalar, tesisler ve demirbaşlar gibi varlıklar yer almaktadır. Ayrıca, enflasyon düzeltmesi sonucunda ortaya çıkan farkların muhasebe kayıtlarına nasıl yansıtılacağına dair düzenlemeler yapılmıştır.

Yapılan denetim sonucunda, ilgili idarenin 2023 yılı sonundaki enflasyon düzeltmesi işlemlerini tamamlamadığı ve bu durumun 2024 yılı güncellemelerini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak, raporlama tarihindeki satın alma gücünü doğru bir şekilde yansıtacak biçimde düzenlenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Enflasyon Düzeltmesinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare tarafından enflasyon düzeltmesinin yapılmadığı görülmüştür.

Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından 31.12.2023 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması” konulu 85 no.lu Genel Tebliğ ile genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi işlemlerinin neler olduğu, nasıl yapılacağı, enflasyon muhasebesine yönelik muhasebe kayıtlarının nasıl tutulacağı, hangi hesapların kullanılacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Tebliğe göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak parasal olmayan kalemler;

Mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı,

Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı,

Döner sermayeli kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı,

248 Diğer mali duran varlıklar hesabı,

Arazi ve arsalar hesabı,

Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı,

Binalar hesabı,

Tesis, makine ve cihazlar hesabı,

Taşıtlar hesabı,

Demirbaşlar hesabı,

257 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı (-),

258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı,

olarak gösterilmiştir.

Tebliğ’in 6’ncı maddesinde, parasal olmayan varlık kalemlerinin enflasyon düzeltmesi işlemine tabi tutulması sonucunda ortaya çıkan farkların, ilgili hesaba borç ve 698 Enflasyon düzeltmesi hesabına alacak kaydedileceği, birikmiş amortisman tutarlarında yapılan düzeltme sonucu ortaya çıkan farkların, 257 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabına alacak, 698 Enflasyon düzeltmesi hesabına borç kaydedileceği, dönem sonu işlemleri kapsamında 698 Enflasyon düzeltmesi hesabının kalanının 690 Faaliyet sonuçları hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, İdare tarafından 2023 yılı sonunda enflasyon düzeltmesi işlemlerinin tamamlanmadığı ve bu nedenle 2024 yılında güncellemenin taşıma katsayısı doğrultusunda yapılmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak raporlama tarihindeki satın alma gücünü yansıtacak şekilde sunulmasını sağlamak üzere ilgili hesaplara enflasyon düzeltmesinin uygulanması gerekmektedir.