|
ÖZET: Engelli evde bakım ödemelerine dair usul ve esasların henüz belirlenmemiş olması, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. 2016 yılında yürürlükten kaldırılan “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tesbiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” sonrasında, Bakanlık tarafından yeni bir düzenleme yapılmamıştır. 2011 yılında kurulan (Mülga) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, sosyal hizmetler alanında önemli değişiklikler gerçekleştirmiştir; ancak evde bakım ödemeleriyle ilgili mevcut boşluklar ve sorunlar, o tarihten bu yana Genelgeler aracılığıyla çözülmeye çalışılmıştır.
Engelli bireylere yönelik özel bakım merkezleri için 2016 yılında yayımlanan yönetmelik, önceki düzenlemenin hükümlerinin uygulanmasına devam edilmesini öngörmüştür. Ancak, bu geçici düzenlemelerin yetersiz kaldığı ve yeni ihtiyaçların ortaya çıktığı görülmektedir. Bakanlık, yürürlükten kaldırılan yönetmeliğin yerine geçecek yeni bir taslak oluşturmuş ve ilgili kurumların görüşlerini almakta olduğunu bildirmiştir. Bu bağlamda, engellilere yönelik evde bakım desteği sağlayan ödemelere ilişkin usul ve esasları belirleyen bir yönetmeliğin çıkarılması, önemli bir ihtiyaç olarak değerlendirilmektedir. Bu düzenleme, bakım hizmetlerinin etkinliğini artıracak ve engelli bireylerin yaşam kalitesini yükseltecektir. |
BULGU: Engelli Evde Bakım Ödemelerine İlişkin Usul ve Esasları Belirleyen Yönetmeliğin Henüz Düzenlenmemiş Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakıma muhtaç engellilerin tespiti ve değerlendirilmesi ile bakım hizmetlerine, bakım ücretlerine ve ödemelerine ilişkin usul ve esasları belirleyen “Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tesbiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” 2016 yılında yürürlükten kaldırılmış olmasına rağmen, Bakanlık tarafından evde bakım ödemelerine ilişkin yeni usul ve esasları düzenleyen yönetmelik yayımlanmamıştır.
2011 yılında, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğünün birleşmesiyle kurulan (Mülga) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, sosyal hizmetler ve yardımlara ilişkin olarak geniş bir alanda hizmet vermeye başlamış ve bu nedenle 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu da dahil olmak üzere, sosyal yardım ve hizmet alanındaki mevzuatta önemli değişiklikler yapılmıştır.
04.11.2016 tarih ve 29878 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği’nin 67’nci maddesi ile, 30.07.2006 tarihli ve 26244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve bakıma muhtaç engellilerin tespiti, değerlendirilmesi ve bakım hizmet türlerini belirleyen Bakıma Muhtaç Özürlülerin Tesbiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış, ancak; Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği’nin geçici 1’inci maddesi ile, kaldırılan Yönetmelik’in 2828 sayılı Kanun’a aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar devam olunacağı ifade edilmiştir.
Engelli evde bakıma destek yardımı ödemelerinin usul ve esaslarını belirleyen yukarıda anılan Yönetmelik 2006 tarihinde yayımlanmış olup, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü döneminde hazırlanmıştır. Ancak Bakanlığın 2016 yılında yürürlükten kaldırdığı söz konusu Yönetmelik sonrasında gelişen yeni ihtiyaçlar ve yasal değişiklikler nedeniyle ortaya çıkan sorunların ve boşlukların, o tarihten bu yana Genelgeler yayımlanmak suretiyle çözülmeye çalışıldığı görülmüştür.
Bakanlık, yürürlükten kalkan Yönetmelik’in yerini alacak yeni yönetmelik için bir taslak oluşturulduğunu ve ilgili kurumlardan bu taslak ile ilgili görüşlerin alınmakta olduğunu, söz konusu görüşler alındıktan sonra mevzuatta öngörülen yönetmelik yayımlama sürecinin başlatılacağını ifade etmiştir.
Açıklanan nedenlerle, engellilere yönelik önemli bir destek hizmeti olan evde bakıma destek yardımı dolayısıyla yapılan ödemelere ilişkin usul ve esasları belirleyen yönetmeliğin çıkartılması faydalı olacaktır.