|
ÖZET: Envanter işlemlerinin eksikliği ve 255 Demirbaşlar Hesabı’nın güvenilir bilgi sunmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Belediye şirketinin demirbaş envanter işlemlerinin tam olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun 66. maddesi, her tacirin ticari işletmesinin açılışında ve her faaliyet döneminin sonunda envanter düzenlemesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Vergi Usul Kanunu’nun 186. maddesi, envanterin mevcut varlıkların, alacakların ve borçların kesin bir şekilde tespit edilmesini zorunlu kılmaktadır.
Denetim bulgularına göre, şirketin envanter kayıtlarında bazı demirbaşların sayıları ve nitelikleri hakkında kesin bilgilere ulaşılamamıştır. Şirket, kuruluşundan bu yana farklı isimlerle kullanılan çok sayıda demirbaş kartı bulunduğunu ve bu kartların açıklamalarından yola çıkarak ürün bazlı gruplama yapmanın mümkün olmadığını ifade etmiştir. 2023 yılında hizmet satın alma yoluyla demirbaş sayımı yapılmış olsa da, 2024 yılı itibarıyla sağlıklı bir envanter oluşturulamamıştır. Bu durum, muhasebe kayıtları ile uyumlu bir denetim sağlanmasını engellemektedir. Sonuç olarak, demirbaş envanter işlemlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi ve bu işlemlerin muhasebe kayıtlarıyla uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. 255 Demirbaşlar Hesabı’nın güvenilir bilgi sunabilmesi için bu süreçlerin titizlikle yürütülmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Envanter İşlemlerinin Sağlıklı Yapılmaması ve Demirbaşlar Hesabının Güvenilir Bilgi Sunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından demirbaş envanter işlemlerinin tam olarak gerçekleştirilmediği ve 255- Demirbaşlar Hesabının doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “III – Envanter” başlıklı 66’ncı maddesinde; her tacirin, ticari işletmesinin açılışında varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkartacağı belirtilmiş; tacirlerin açılıştan sonra her faaliyet döneminin sonunda da aynı usulle envanter düzenleyeceği ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Envanter çıkarmak” başlıklı 186’ncı maddesinde ise envanter çıkarma; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespiti şeklinde tanımlanmıştır. Kanun’un “Bilanço” başlıklı 192’nci maddesinde ise bilançonun; envanterde gösterilen kıymetlerin tasnifli ve karşılıklı olarak değerleri itibarıyla tertiplenmiş hulasası olduğu belirtilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ticaret şirketleri dahil tüm tacirlerin, faaliyet başlangıcından itibaren faaliyet dönemini esas alarak envanter çalışması yapması, yapılacak çalışma sonucunda düzenlenecek listelerin, varlıkların adet ve değeri hakkında ayrıntılı bilgi sunması gerekmektedir. Ayrıca 213 sayılı Kanun’da yer alan, bilanço ve envantere ilişkin hükümlerden envanter sonuçlarının, dönem içi kayıt ve işlemler de göz önünde bulundurulduğunda, önceki dönem bilanço ve envanter sonuçları ile uyumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Şirketin envanter kayıtlarında bazı demirbaşların sayı ve niteliklerine ilişkin kesin bilgilerin yer almadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle, Şirketin kuruluşundan bu yana farklı isimlerde kullanılan çok sayıda demirbaş kartı bulunduğu, kart açıklamalarından yola çıkarak ürün bazlı gruplama yapmanın mümkün olmadığı, gruplama yapılabilen demirbaş kartlarının da mali kayıtlarda değiştirilememesinin söz konusu olduğu, 2023 yılında hizmet satın alma yoluyla demirbaş sayımı yapıldığı ifade edilmiştir.
Şirket tarafından demirbaş envanterinin oluşturulmasına yönelik çalışmalar yapılmakta ise de, 2024 yıl sonu itibarıyla demirbaşların nitelikleri ve sayılarına ilişkin sağlıklı envanter oluşturulamaması nedeniyle muhasebe kayıtları ile teyidi yapılamamıştır. Bu nedenle 255 Demirbaşlar Hesabı doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.
Sonuç olarak, demirbaş envanter işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve sonuçlarının muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.