Eser Bağışlarının Kabulüne Yönelik Kararların Eser Sağlama Kurulunca Alınmaması ve Satın Alma ve Bağış Kabulüne Yönelik Kararlarda Başkan Onayının Bulunmaması (Sayıştay)

BULGU: Eser Bağışlarının Kabulüne Yönelik Kararların Eser Sağlama Kurulunca Alınmaması ve Satın Alma ve Bağış Kabulüne Yönelik Kararlarda Başkan Onayının Bulunmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Eser bağışlarının kabulüne yönelik kararların Eser Sağlama Kurulunca alınması gerekirken kütüphane müdürlüklerince işlem yapıldığı, satın alma ve bağış kabulüne yönelik kararlarda Başkanın onayı bulunmadığı görülmüştür.
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Kurullar” başlıklı 727’nci maddesinde:
(2) Eser Sağlama Kurulu; Yazma ve Nadir Eserler Dairesi Başkanı başkanlığında, Ankara Yazma Eserler Bölge Müdürü, İstanbul Yazma Eserler Bölge Müdürü, Konya Yazma Eserler Bölge Müdürü ile Bakanlıkça kütüphanecilik, arşivcilik, bilgi ve belge yönetimi, Türk dili ve edebiyatı, Arap dili ve edebiyatı, Fars dili ve edebiyatı, tarih, Türk el sanatları, taşınır kültür varlıklarının korunması ve restorasyonu, sanat tarihi bölümleri veya ilahiyat fakültelerinden belirlenen üç öğretim üyesi olmak üzere yedi kişiden oluşur. Kurul, yurt içinden ve yurt dışından eserlerin Başkanlık kütüphanelerine kazandırılması amacıyla satın alma ve bağış kabulüne yönelik karar alır. Kurul kararları Başkanın onayı ile yürürlüğe girer…”
hükmü yer almaktadır.
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Eser Sağlama Kurulu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Kurulun oluşumu, üyelik süresi, üyeliğin sona ermesi” başlıklı 5’inci maddesinde;
“ (1) Kurul; Yazma ve Nadir Eserler Dairesi Başkanı başkanlığında, Ankara Yazma Eserler Bölge Müdürü, İstanbul Yazma Eserler Bölge Müdürü, Konya Yazma Eserler Bölge Müdürü ile Bakanlıkça kütüphanecilik, arşivcilik, bilgi ve belge yönetimi, Türk dili ve edebiyatı, Arap dili ve edebiyatı, Fars dili ve edebiyatı, tarih, Türk el sanatları, taşınır kültür varlıklarının korunması ve restorasyonu, sanat tarihi bölümleri veya ilahiyat fakültelerinden belirlenen üç öğretim üyesi olmak üzere yedi kişiden oluşur.
denilmekte ve “Eser Sağlama Kurulunun görevleri” başlıklı maddesinde;
“(1) Kurulun görevleri şunlardır:
a) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde atıf yapılan kriterler doğrultusunda, satın alınacak eserlere karar vermek ve eserlerin maddi değerlerini tespit etmek,
b) Bölge ve Kütüphane Müdürlüklerine yapılan bağış başvurularının kabulüne yönelik karar almak.”
ifadesi yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Bağış” başlıklı 15’inci maddesinde ise;
“(1) Başkanlığa bağlı Bölge Müdürlükleri ve Yazma Eser Kütüphaneleri, koleksiyonlarını zenginleştirmek üzere eser bağış başvurularını kabul eder.
a) Bölge Müdürlükleri ve Kütüphane Müdürlükleri tarafından bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde atıf yapılan kriterler doğrultusunda bağışı kabul edilebilecek eserlerin listesi, Kurul toplantısından önce Yazma ve Nadir Eserler Daire Başkanlığına ulaştırılır.
b) Bağış yapılan Bölge ve Kütüphane Müdürlüklerince bağışı kabul edilen şahıslar adına teşekkür belgesi düzenlenerek, ilgililere ulaştırılması sağlanır.”
denilmektedir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere Başkanlığa bağlı Bölge Müdürlükleri ve Yazma Eser Kütüphanelerinin, koleksiyonlarını zenginleştirmek üzere eser bağış başvurularını kabul etmesi üzerine bağış başvurularının kabulüne yönelik karar alma görevi ile satın alınacak eserlere karar verme ve eserlerin maddi değerlerini tespit etme görevi Eser Sağlama Kurulunundur. Kurul kararları ise Başkanın onayı ile yürürlüğe girmektedir.
Yapılan incelemede eserlerin Başkanlık kütüphanelerine kazandırılması amacıyla ilgili kütüphanelerce bağış kabulüne yönelik işlem yapıldığı, bağış kabulüne yönelik kararların Eser Sağlama Kurulunca alınmadığı; satın alma ve bağış kabulüne yönelik kararların Başkanın onayı olmadan alındığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından bundan sonraki süreçte eser satın alma ve bağış kabul işlemlerinin mevzuata uygun yapılacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla mevzuata uygun olarak eser bağışlarının kabulüne yönelik kararların Eser Sağlama Kurulunca alınması, eser satın alma ve bağış kabulüne yönelik kararlarda Başkanın onayının bulunması gerekmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU