Evrensel Posta Hizmeti Gelirleri Tahakkuk ve Tahsiline İlişkin Kanun ile Yönetmelik Hükümleri Arasında Uyumsuzluk Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Evrensel Posta Hizmeti Gelirleri Tahakkuk ve Tahsiline İlişkin Kanun ile Yönetmelik Hükümleri Arasında Uyumsuzluk Bulunması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Evrensel Posta Hizmeti Gelirlerinin tahakkuk ve tahsiline ilişkin Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde farklı ödeme sayıları ve dönemlerinin düzenlendiği görülmüştür.
03.11.2022 tarihli ve 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile yapılan değişiklikle 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun “Evrensel posta hizmeti gelirleri ve tahsili” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; hizmet sağlayıcılarınca kurumlar vergisi beyannameleri ekinde yer alan gelir tablosunun net satışlar kısmında belirtilen tutardan şirketin posta hizmetlerinden elde ettiği net satış hasılatına isabet eden miktarın yüzde 2’sinin kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar bakanlığa bildirilip ödeneceği,
İkinci fıkrasında ise; hizmet sağlayıcıları tarafından birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen katkı payının tahakkukuna esas bildirimlerin süresinde yapılmaması veya eksik ya da yanlış yapılması veyahut anılan bentte belirtilen süre içinde katkı payının ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde Bakanlık tarafından hizmet sağlayıcısına yapılacak tebliğ ile bildirimin ve/veya ödemenin, yazının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde yapılmasının isteneceği,
Bu şekilde verilen ek süre içinde; katkı payının tahakkukuna esas bildirimin eksiksiz ve doğru yapılmaması, katkı payının ödenmemesi veya eksik ödenmesi hallerinde Bakanlığın bildirimi üzerine Kurum tarafından hizmet sağlayıcısının yetkilendirmesinin iptal edileceği,
Katkı payının ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde ödenmeyen alacağın birinci fıkranın (a) bendine göre oluşan vade tarihinden itibaren gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsili için ilgili vergi dairesine bildirimde bulunulacağı,
Bildirimde alacağın vade tarihine ve katkı payı tutarına yer verileceği, Vergi dairelerince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsili yapılan katkı paylarının ertesi ayın sonuna kadar Bakanlığın merkez muhasebe birimi hesabına aktarılacağı, hüküm altına alınmıştır.
Mezkur Kanun’a dayanılarak çıkarılan Evrensel Posta Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Evrensel posta hizmeti gelirleri ve tahsil esasları” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının a bendinde ise;
Hizmet sağlayıcılarınca; cari yılda üçer aylık dönemlerde geçici kurumlar vergisi kapsamında vermiş oldukları beyanname ekinde yer alan ve gelir tablosunun net satışlar kısmında belirtilen tutardan şirketin posta hizmetlerinden elde ettiği net satış hasılatına isabet eden miktarın %2’si geçici kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar bakanlığa bildirilip ödeneceği,
İkinci fıkrasında ise; Birinci fıkranın (a) bendinde belirtilen süre içinde ödenmeyen tutarların, Bakanlığın ilgili vergi dairesine yapacağı başvuru üzerine, 27/1/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edileceği,
Vergi dairelerince yapılan tahsilatların ertesi ayın sonuna kadar Bakanlığın merkez muhasebe birimi hesabına aktarılacağı, süresinde ödenmeyen katkı paylarına, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre gecikme zammı uygulanacağı, şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde Kanun’da 2022 yılında yapılan değişiklik doğrultusunda yönetmelikte gerekli düzeltmelerin yapılmadığı bu nedenle Yönetmelik ve Kanun’un aynı konuda farklı hükümler içerdiği görülmüştür.
Şöyle ki Kanun’a göre evrensel posta hizmet gelirlerinin tahsilinin, hizmet sağlayıcılarının gelirin elde edildiği yılı takip eden yılın Nisan ayının son gününe kadar yıllık kurumlar vergisi beyannamelerini vermesi ve beyannamenin verildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar posta hizmetlerinden elde ettiği net satış hasılatına isabet eden miktarın yüzde 2’sini bakanlığa bildirilip ödeyeceği öngörülmüşken; Yönetmelikte ise cari yılda üçer aylık dönemlerde geçici kurumlar vergisi kapsamında vermiş oldukları beyannamelerin verildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar bakanlığa bildirilip ödeneceği düzenlenmiştir.
Anayasanın 123’üncü maddesi ile idarenin kanuniliği ilkesi getirilmiştir ve yürütmenin düzenleyici işlemleri yasamaya bağımlı ve ikincil bir yetki olarak kabul edilmiştir. Bu bağlamda, yönetmelikler için yetki yasalardan ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden alınmakta, yasaların uygulanmasını sağlamak ve yasalara aykırı olmamak durumundadır. Mezkûr Yönetmelik’in amacı, evrensel posta hizmeti gelirlerinin tahsili ve giderlerinin yapılması ile evrensel posta hizmetinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edilerek, evrensel posta hizmeti gelirleri tahsil işlemlerinin Kanunda yapılan değişikler çerçevesinde gerçekleştirildiği aynı zamanda Evrensel Posta Hizmetleri Yönetmeliği ile ilgili güncelleme çalışmalarının da yapılarak Kanun ile Yönetmelik arasındaki uyumsuzluğun giderileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak söz konusu alacağın tahakkuk ve tahsilat dönemlerine ilişkin Yönetmelik ve Kanunda birbirinden farklı düzenlenmelerin yer aldığı anlaşılmaktadır. Uygulamada hukuki ihtilafların çıkmaması ve tarafları tereddüde düşürmeyecek şekilde Yönetmelik’in Kanun’a uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir.