|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir il belediyesinin evsel katı atık hizmetlerine ilişkin ücret tarifesini belirlemediğini ve bu hizmetlerden elde edilmesi gereken gelirlerin toplanmadığını ortaya koymuştur. 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11. maddesi, belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurma ve işletme yükümlülüğünü vurgulamakta; bu hizmetten yararlananların, belirlenen tarifeye göre ücret ödemekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, bu ücretlerin yalnızca katı atık hizmetleri için kullanılabileceği ifade edilmektedir.
Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesine Dair Yönetmelik, evsel katı atık idarelerinin tarifeleri belirleme ve bu ücretleri toplama sorumluluğunu da düzenlemektedir. Yönetmelik, büyükşehir belediyeleri ve diğer belediyeleri kapsamakta olup, uyum sağlamayan idarelerin 31 Aralık 2023 tarihine kadar gerekli düzenlemeleri yapmaları gerektiğini belirtmektedir. Yapılan denetimlerde, ilgili belediyenin evsel katı atık hizmetleri için bir ücret tarifesi belirlemediği ve bu nedenle önemli bir gelir kaynağından mahrum kaldığı tespit edilmiştir. Yasal düzenlemeler gereği, belediyelerin meclis kararı ile tarifeleri belirlemeleri ve bu ücretleri su faturalarına yansıtmaları zorunludur. |
BULGU: Evsel Katı Atık Hizmetlerine İlişkin Ücret Tarifesinin Belirlenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kurumca, evsel katı atık hizmetlerine ilişkin ücret tarifesinin belirlenmediği, evsel katı ücretlerinin toplanmadığı görülmüştür.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11’inci maddesinde: “Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlüdürler. Bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacaklar, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlüdür. Bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınır. Bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretler, katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki hükme istinaden 27.10.2010 tarih 27742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’te evsel katı atık bertaraf tesisleri tarifelerinin belirlenmesinde uyulacak usul ve esaslar düzenlenmiştir. Söz konusu Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde evsel katı atık idarelerinin büyükşehir belediyelerini, diğer belediyeleri ve belediye birliklerini ifade ettiği belirtilmiş 8’inci maddesinde de bu idarelerin; evsel katı atık hizmetlerini vermek veya verdirmekle, evsel katı atık hizmetlerine ilişkin tarifeleri belirlemekle ve evsel katı atık ücretini toplamakla yükümlü oldukları hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesinde ise “26/10/2011 tarihi itibarıyla bu Yönetmeliğe, tarife belirleme, abonelik, sözleşme, teknik alt yapı eksiklikleri ile kendi aralarında maliyet ve bölüşüm hesabı yapmayanlar da dahil olmak üzere, uyum sağlayamamış olan atıksu altyapı yönetimleri ve evsel katı atık idarelerinin 31/12/2023 tarihine kadar bu Yönetmeliğe uyum sağlamakla yükümlüdürler.” ifadesine yer verilmiştir.
Yapılan incelemelerde belediyenin evsel katı atıklara yönelik ücret tarifesi belirlemediği ve bu gelirden mahrum kaldığı görülmüştür. Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde belediyelerin verdikleri evsel katı atık hizmetleri için meclis kararı ile ücret tarifesi belirlemesi ve bu ücreti Yönetmelik hükümleri doğrultusunda su faturalarına yansıtmaları gerekmektedir.