|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren aktif işletmelere ait gelirlerin takip edilmediğini ortaya koymaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde, bu işletmelerden tahsil edilmesi gereken vergilerin tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. İlgili kanunun çeşitli maddeleri, ilan ve reklam vergisi, eğlence vergisi, çevre temizlik vergisi ve işyeri açma izni harcı gibi yükümlülükleri kapsamaktadır.
2021 yılında Vergi Daireleri ile yapılan yazışmalar sonucunda, belediye sınırları içindeki faal işletmelerin sayısı ve adresleri tespit edilmiştir. Bu bilgiler, belediyenin ilgili birimine iletilmiş ve vergi dairesi kayıtlarında yer alan ancak belediye kayıtlarında bulunmayan işyerlerine yönelik çalışmalar tamamlanmıştır. Ancak, 2022 ve sonraki yıllar için güncel verilerin elde edilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması önem arz etmektedir. Kamu idaresinin açıklamalarına göre, ruhsat almadan faaliyet gösteren işletmelerin denetimi Zabıta Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmektedir. İşletme sahiplerinin ruhsat almak için yönlendirilmesi ve gelirlerin tahakkuk işlemlerinin vergi dairesi kayıtları üzerinden yapılması hedeflenmektedir. Ancak, Vergi Dairelerinden alınacak güncel bilgilerle bu sürecin desteklenmesi ve belediye gelirlerinin takibinin sağlanması gerekmektedir. |
BULGU: Faal Olan İşyerlerine Ait Belediye Gelirleri Takibinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye sınırları içinde faaliyet yürüten aktif işletmelere ilişkin gerekli bilgilerin elde edilerek 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereği tahsil edilmesi gereken vergilerin tahakkukları ile ilgili gerekli işlemlerin yapılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 12’nci maddesinde Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklamın, ilan ve reklam vergisine tabi olduğu, “Eğlence vergisi” başlıklı 17’nci maddesinde bu Kanunun 21’inci maddesinde belirtilen ve belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence işletmelerinin faaliyetlerinin Eğlence Vergisine tabi olduğu, “Çevre temizlik” vergisi başlıklı 44’üncü maddesinde belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların çevre temizlik vergisine tabi olduğu, “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının işyeri açma izni harcına tabi olduğu, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun “Mevzu” başlıklı 1’inci maddesinde Türkiye sınırları içinde bulunan binaların bina vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Belediye sınırları içerisindeki faal işyerlerinin belirlenmesi için 2021 yılı için Vergi Daireleri ile yazışma yapılmıştır. Vergi Dairelerinin verdiği cevapta belediye sınırları içindeki faal işletmelerin sayısı ve adresleri bildirilmiştir. Alınan liste Belediyenin ilgili birimine verilmiş ve belediye kayıtlarında olmayıp vergi dairesi kayıtlarında olan faal işyerlerine yönelik yapılan çalışma tamamlanmıştır. 2022 ve sonraki yıllar için ilgili Vergi Dairelerinden güncel veriler elde edilerek gerekli çalışma yapılmalıdır.
Kamu idaresi cevabında, Belediyeden ruhsat almadan faaliyet gösteren işyerlerinin denetimlerinin Zabıta Müdürlüğünce yapıldığı, devam eden süreçte ruhsat alınması için müracaatlarının istendiği, ruhsat aşamasında işletme sahiplerinin belediyenin ilgili birimlerine yönlendirilerek 2464 sayılı Kanun’da belirtilen gelirlerin tahakkuklarının Vergi Dairesi kayıtları baz alınarak oluşturulduğu, bu işlemler ile Zabıta Müdürlüğü ve Gelir Servisinin koordineli çalışması sonucunda olası kayıpların en aza indirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir. Kamu idaresi cevabından Vergi Dairelerinden güncel verilerin alındığı anlamı çıkmamaktadır. Zabıta Müdürlüğü ve Gelir Servisinin koordineli çalışmasının yanısıra Vergi Dairelerinden alınacak güncel işletme bilgileriyle de söz konusu çalışmanın desteklenmesi önemlidir.
Vergi Dairesinden alınacak listeye istinaden Belediye kayıtlarında yer almayan işyeri çalışma ruhsat harcı, çevre temizlik vergisi, emlak vergisi, ilan reklam vergisi gibi belediye gelirlerinin takibinin sağlanması gerekir.