ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kısa vadeli faaliyet alacaklarına ilişkin muhasebe kayıtları ile alacak icmal raporları arasında bir uyumsuzluk olduğunu ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 85’inci maddesi, bu hesap grubunun gelir tahakkukları ve bir yıl içinde tahsil edilmesi beklenen alacaklar ile depozito ve teminatların izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. İlgili madde, faaliyet alacaklarının izlenmesi gereken hesapları da tanımlamaktadır.

Denetim sırasında, idarenin gelir biriminden alınan alacak icmal raporlarında toplam kısa vadeli faaliyet alacağı tutarının 6.874.069,87 TL olarak belirlendiği, ancak bilançoda bu tutarın 120 ve 121 hesapları üzerinden toplam 3.635.562,65 TL olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, bilançoda kısa vadeli faaliyet alacaklarının gerçekte mevcut olan tutardan 3.238.507,22 TL eksik göründüğünü ortaya koymaktadır. İdare, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını ifade etmiştir. Faaliyet alacaklarına ilişkin muhasebe kayıtlarının, gerçek durumu yansıtan alacak icmal raporlarına dayanarak düzenlenmesi ve mali tablolara doğru verilerin aktarılması önem arz etmektedir.

BULGU: Faaliyet Alacaklarına Dair Muhasebe Kayıtlarının Gerçeği Yansıtmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin kısa vadeli faaliyet alacaklarına dair muhasebe kayıtları ile alacak icmal raporlarının uyumsuz olduğu görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin faaliyet alacakları hesap grubu ile alakalı 85’inci maddesinde; bu hesap grubunun, gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl içinde tahsili öngörülen faaliyet alacakları ile verilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

Yine aynı madde de, faaliyet alacaklarının alakasına göre; 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ve 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında izleneceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede; İdarenin gelir biriminden temin edilen alacak icmal raporlarında yekûn kısa vadeli faaliyet alacağı tutarının 6.874.069,87 TL olarak göründüğü, bilançoda ise kısa vadeli faaliyet alacağının; 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ile yekûn 3.635.562,65 TL olarak takip edildiği tespit edilmiştir. Bu sebeple, bilançoda kısa vadeli faaliyet alacakları gerçekte mevcut olan tutardan 3.238.507,22 TL noksan meblağda gözükmektedir.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.

Faaliyet alacaklarına dair muhasebe kayıtlarının, gerçek vaziyeti gösteren alacak icmal raporlarına istinaden yapılması ve bu suretle mali tablolara doğru veri aktarılması gerekmektedir.