ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin Faaliyet Sonuçları Tablosunda hatalı verilerin bulunduğunu ortaya koymuştur. 600-Gelirler Hesabında yapılan yanlış muhasebe kayıtları, idarenin mali tablolarının güvenilirliğini zedelemektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, mali işlemlerin şeffaflık, hesap verilebilirlik ve tekdüzen ilkeleri çerçevesinde yürütülmesini amaçlamaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payların hatalı bir şekilde kaydedildiği ve bu durumun 600-Gelirler Hesabında mükerrer kayıtlara yol açtığı tespit edilmiştir.

Bu hatalı kayıtlar sonucunda, 2024 Faaliyet Sonuçları Tablosunda 600-Gelirler Hesabı açısından 66.648.828,75 TL’lik bir fazla görünmektedir. İdare, denetim bulgularına yanıt vererek, hatalı kayıt uygulamasına son verileceğini ve böylece Faaliyet Sonuçları Tablosundaki verilerin doğruluğunun sağlanacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, mali tabloların gerçek durumu yansıtması ve muhasebe işlemlerinin doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Faaliyet Sonuçları Tablosunda Hatalı Verilerin Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

600-Gelirler Hesabında hatalı muhasebe kayıtları yapılması nedeniyle İdarenin 2024 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunun doğru veri içermediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 1’inci maddesinde; Bu Yönetmeliğin amacının, il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin; gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesi olduğu ifade edilmiştir.

İlgili Yönetmelik hükümleri ile mahalli idarelerin hesap ve kayıtlarında tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ve mali tablolarının doğru ve bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde hazırlanması amaçlanmıştır.

Yapılan incelemede, 2024 yılı içerisinde tahsil edilen merkezi idare vergi gelirlerinden alınan payların 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedildiği, devam eden yevmiye kayıtlarında 102-Bankalar Hesabı ile diğer ilgili hesaplara borç kaydı yapılarak tekrar 600-Gelirler Hesabına alacak kaydı yapıldığı, bu durumun 600- Gelirler Hesabına mükerrer kayıt yapılmasına yol açtığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, 2024 Faaliyet Sonuçları Tablosunun 600-Gelirler Hesabı açısından 66.648.828,75 TL fazla görünmesine sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve 600-Gelirler Hesabına bulguda belirtilen hatalı kayıtların yapılması uygulamasına son verilmek suretiyle Faaliyet Sonuçları Tablosundaki verilerin hatasız olmasının sağlanacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, ilgili temel mali tabloların doğru sonuçları göstermesi sağlanmalıdır.