BULGU: Faaliyet ve Alacak Hesaplarına Ait Tahsilatların Emanet Hesaplarında İzlenmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Cari yıl prim gelirleri ve geçmiş dönem alacaklarına ait tahsilatların emanet hesaplarında izlenmesi nedeniyle SGK’nın varlık ve yükümlülükleri ile faaliyet sonuçları hatalı raporlanmaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Muhasebe Yönetmeliği’nin 126’ncı maddesinde; 333 Emanetler Hesabının, muhasebe birimlerince emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı hükme bağlanmıştır.
SGK, alacakların takip ve tahsilinde tam olarak tahakkuk esasına geçmediğinden bankalar aracılığıyla yapılan tahsilatlar niteliği araştırılmak üzere önce emanet hesaplarına alınarak muhasebe kayıtlarına yansıtılmakta, daha sonra tahsil edilen tutarlardan tahakkuk kayıtları ile eşleştirilen tutarlar emanet hesaplarından mahsup edilerek ilgili faaliyet ve alacak hesaplarına aktarılmaktadır. Ancak yapılan tahsilatların tahakkuk kayıtları ile bağlantısının kurulamaması durumunda yapılan tahsilatlar emanet hesaplarından mahsup edilememektedir. (333.14 yardımcı hesaplarının kapatılamayan gönderme emirlerinin izlenmesinde kullanılması gerekirken yapılan tahsilatlar ilk olarak 333.14.07.01 Online Banka Tahsilat Saymanlık Emaneti Hesabına alınmakta, kişi adına emanete aktarılan tutarlar 333.14.07.02 Online Banka Tahsilat Kişi Emaneti Hesabına alınarak ilgilinin borcuna mahsup edilenler gelir kaydedilmekte, borca mahsup edilemeyenler ise sistem tarafından 333.14.07.03 Düzeltilen Emanet Tahsilatı Hesabına aktarılmaktadır.) Bu durum, bir taraftan emanet hesaplarında gereksiz bir artışa neden olurken, diğer taraftan faaliyet ve alacak hesaplarının sağlıklı bir şekilde denetimine imkan vermemekte, Kurumun bir yıllık mali işlemlerinin yansıması olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunun güvenilirliğini zedelemektedir. Şöyle ki, Kurumun 31.12.2021 tarihli mali tablolarında, 333 Emanetler Hesabının 13.544.455.790,83 TL tutarında bakiye verdiği görülmektedir.
Bu itibarla, Kuruma ait varlık ve yükümlülükler ile faaliyet sonuçlarının muhasebe yönetmeliği ile belirlenen standartlara uygun raporlanabilmesi için; Kurum alacaklarının takip ve tahsil süreçlerinin tahakkuk esaslı muhasebe sistemi üzerinden yürütülerek emanet hesaplarının amacı dışında kullanımının engellenmesi ve yapılan tahsilatlardan gelir ve alacaklara ilişkin olanların ilgili hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından tahsil edilen cari yıl prim gelirleri ve geçmiş dönem alacaklarının emanet hesaplarında izlenmesinin, SGK’nın varlık ve yükümlülükleri ile faaliyet sonuçlarını hatalı raporladığını ortaya koymaktadır. SGK, alacakların takibi ve tahsilatında tam tahakkuk esasına geçmediğinden, tahsilatlar emanet hesaplarına alınmakta ve bu durum, mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir. Kurumun mali işlemlerinin doğru raporlanabilmesi için alacakların tahakkuk esaslı muhasebe sistemi üzerinden yürütülmesi ve emanet hesaplarının amacına uygun kullanılması gerekmektedir. |