|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, faaliyeti olmayan bir belediye şirketine sürekli kaynak aktarımının yapıldığını ortaya koymuştur. Zarar eden bu şirketin sermaye artırımı yoluyla kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının yönetiminden sorumlu olanların, bu kaynakların etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamakla yükümlü olduğunu belirtmektedir.
Şuşa Madencilik San. Tic. Ltd. Şti., 1.200.000 TL sermaye ile Karakoyunlu Belediye Başkanlığı’na devredilmiş ve sonrasında sermaye artırımları gerçekleştirilmiştir. 2023 yılında şirkete 1.300.000 TL, 2024 yılında ise 7.064.000 TL aktarılmıştır. Ancak, şirketin 2022 ve 2023 yıllarındaki brüt satışları sıfır olarak kaydedilmiş, buna karşılık genel yönetim giderleri yüksek seviyelerde gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, şirket sürekli zarar etmekte ve bu zarar, yapılan sermaye artırımları ile finanse edilmektedir. Denetim bulguları ışığında, idare, gelecekte benzer durumların yaşanmaması için gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Kamu kaynaklarının sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi amacıyla, şirket faaliyetlerinin daha verimli hale getirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Faaliyeti Olmayan Belediye Şirketine Sermaye Artırımı Yoluyla Sürekli Kaynak Aktarılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yıllar itibari ile zarar eden Belediye şirketine sermaye artırımı yoluyla kaynak aktarımı yapılarak kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu, 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımının sağlanmasından, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanun’da belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu olduğu, 68’inci maddesinde de; dış denetimin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi suretiyle de gerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır.
06.12.2021 tarihli ve 10466 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde (TTSG) yer alan bilgilere göre Şuşa Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. özel şahıs şirket ortakları tarafından 1.200.000,00 TL sermaye karşılığı hukuki ve mali yükümlülükleri ile birlikte Karakoyunlu Belediye Başkanlığı’na devredilmiştir. Alınan meclis kararları sonrasında 18.12.2023 tarihli ve 10981 sayılı TTSG’de yer alan bilgilere göre şirketin sermayesinin 2.000.000,00 TL artırılmasına, 30.04.2024 tarihli ve 11072 sayılı TTSG’de yer alan bilgilere göre şirketin sermayesinin 10.000.000,00 TL daha artırılarak 13.200.000,00 TL’ye çıkarılmasına karar verildiği görülmüştür. 2023 yılında ilgili şirkete toplam 1.300.000,00 TL, 2024 yılında 7.064.000,00 TL aktarım yapılmıştır.
Şirketin 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesi incelendiğinde 2022 yılında brüt satışlarının 64.228,71 TL olduğu, bu satışlara karşılık 1.000.649,19 TL genel yönetim giderine katlanıldığı, yılın 936.420,48 TL zararla kapatıldığı, 2023 yılı kurumlar vergisi beyannamesi incelendiğinde brüt satışlarının 0,00 TL olduğu buna karşılık 5.255.600,08 TL genel yönetim giderine katlanıldığı, yılın 5.255.600,08 TL zararla kapatıldığı, rapor tarihi itibariyle çıkan en güncel tarihli 2024 yılı 3. dönem geçici vergiye ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi incelendiğinde brüt satışların 0,00 TL olduğu buna karşılık 14.111.770,73 TL genel yönetim giderine katlanıldığı, dönemin (2024 3. çeyreğin) 14.111.770,73 TL zararla kapatıldığı görülmüştür.
Ayrıntısı yukarıda görüleceği üzere; faaliyeti ve buna mukabil satışları olmayan bir şirkete Belediye kaynaklarından sermaye artırımı vasıtasıyla sürekli kaynak aktarılarak personel istihdamı sağlandığı görülmüştür. Şirket faaliyeti olmadığından dolayı sürekli zarar etmekte olup bu zarar sermaye artırımları vasıtasıyla finanse edilmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa bundan sonraki süreçte dikkat edilerek tavsiyelere uyulacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması adına şirket faaliyetlerinin daha fazla kamu kaynağına ihtiyaç duymayacak şekilde sürdürülebilir kılınması için gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.