ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, VASKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyeti olmayan daire başkanlığı kadrolarına atama yapıldığını ortaya koymaktadır. İlgili mevzuata göre, belediye ve bağlı kuruluşların kadro düzenlemeleri belirli standartlara dayanmakta ve bu kadroların belirli bir görev ve yetki çerçevesinde oluşturulması gerekmektedir. Ancak, VASKİ Genel Müdürlüğü, faaliyeti olmayan beş daire başkanlığı kadrosu ihdas etmiş ve bu kadrolara personel atamaları gerçekleştirmiştir. Bu durum, hem bütçe açısından ek mali yükler oluşturmakta hem de idarenin işleyişine katkı sağlamamaktadır.

Yönetmelik hükümleri, kadroların yalnızca belirli görev ve yetki alanlarıyla ihdas edilmesini öngörmektedir. Faaliyeti bulunmayan kadroların varlığı, atanan personelin mali haklarının başka harcama birimlerinden ödenmesine neden olmakta ve bu da bütçede dengesizlik yaratmaktadır. Sayıştay’ın önceki raporlarında da benzer bulgulara yer verilmiş, ancak idarenin bu konuda gerekli düzeltici adımları atmadığı gözlemlenmiştir.

Sonuç olarak, faaliyeti olmayan daire başkanlığı kadrolarının ihdas edilmemesi ve bu kadrolara atama yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. İdarenin, bu tür kadroların iptali ve gereksiz mali yüklerin önlenmesi konusunda daha dikkatli olması önem arz etmektedir.

BULGU: Faaliyeti Olmayan Daire Başkanlığı Kadrolarına Atama Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

VASKİ Genel Müdürlüğünde herhangi bir görev ve yetki alanı, bütçesi ve harcama yetkililiği ile faaliyeti bulunmayan daire başkanlığı kadrolarına atama yapıldığı görülmüştür.

Belediye ve bağlı kuruluşların norm kadrosu ile personel istihdamına ilişkin düzenlemeler içeren Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri tasnif cetvelleri” başlıklı 5’inci maddesine göre; belediye ve bağlı kuruluşları hukuki durumları, hizmet özellikleri ve nüfuslarına göre gruplara ayrılmış, söz konusu gruplar Yönetmeliğin ekinde yer alan “Ek-1 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Tasnif Cetvelleri”nde gösterilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in “Belediye ve bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri norm kadro standartları cetvelleri” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Mahalli idareler kadrolarını Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde her alt grup için belirlenen standarda uygun olarak tespit ederler.” hükmüne yer verilmiş olup kadrolara ilişkin standartlar, Yönetmelik’e ekli “Ek-2 Belediye ve Belediye Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvelleri” nde belirlenmiştir. Yönetmelik’in “Kadroların Tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise; “Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro Standartları Cetvellerinde belirtilen birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları ile Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I), (II) ve (III) sayılı listelerde belirtilen unvanlar kullanılarak idarî birimler oluşturulur. İdarî birimler ile bu birimlere ait kadro unvanları arasında yetki ve görev mükerrerliğine yer verilemez ve bu kadro unvanlarından aynı mahiyetteki hizmet ve görevleri ifa edebilecek birden fazla yönetici kadro unvanı ihdas edilemez. Birim müdürlüğü ve üstü yönetici kadro unvanları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz. Ek-3 Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listelerinden (I) ve (II) sayılı listelerde yer alan 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda; ihdas edilen her kadro için ayrı ayrı olmak üzere; görev ve yetki alanı bu maddede belirtilen hükümlere uygun olarak atamaya yetkili amir tarafından belirlenir.” denilmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; E-2 grubunda yer almakta olan VASKİ Genel Müdürlüğü tarafından anılan grup için belirlenen standartlar uyarınca, 4 adet daire başkanlığı kadrosunun cetvelde belirtilen unvanlar ile 13 adet daire başkanlığı kadrosunun, Yönetmelik’e ekli “Ek-3: Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Kadro Unvanları Listeleri – (II) Sayılı Liste: Diğer Daire Başkanları (Su ve Kanalizasyon İdareleri ile Diğer Bağlı Kuruluşlar) Kadro Unvanları” ndan seçmek suretiyle ihdas edilmesi gerekmektedir. Kadroların ihdasına ilişkin düzenlemeler içeren ve yukarıda yer verilen Yönetmelik’in 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise; Yönetmelik’e ekli cetvellerde belirtilen daire başkanı kadro unvanları ile idari birimlerin oluşturulacağı, kadro unvanlarının hizmet gereklerine uygun olarak belirleneceği ve fiilen icra edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanlarının kullanılamayacağı hüküm altına alınmış olup 2975 unvan kodlu “Daire Başkanı” kadrosunun ihdas edilmesi durumunda, ihdas edilen kadronun görev ve yetki alanının atamaya yetkili amir tarafından belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Bununla beraber Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılan ve 17.05.2024 tarihli 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin “Personel Giderleri” başlığında; mevcut personelin etkin ve verimli çalışmasını sağlamak üzere gerekli tedbirlerin alınacağı, bu personelin hizmet standartlarına uygun ve dengeli bir şekilde görevlendirileceği ve atıl personel oluşmasına izin verilmeyeceği belirtilmiştir.

VASKİ Genel Müdürlüğünün 2024 yılı teşkilat şeması ve personel yapısı incelendiğinde; İdarenin yukarıdaki Yönetmelik gereğince norm kadro cetvellerini oluşturduğu fakat faaliyeti olan daire başkanlıkları yanında hiçbir faaliyeti olmayan 5 daire başkanlığı kadrosu ihdas ettiği ve bu kadrolara personel atandığı görülmüştür. Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri uyarınca, bir daire başkanlığının ihdas edilmesi durumunda bunun belirli bir görev, yetki organizasyonu ve benzeri hususların olması gerektiği açıktır. Hiçbir faaliyeti, organizasyonu, personeli, bütçesi, mevzuatı olmayan sadece kadro unvanları kullanılan daire başkanlıklarının ihdas edilmemesi gerekmektedir. Bununla birlikte söz konusu daire başkanlıklarına atanan personel; daire başkanlığı kadrosuna ait ek gösterge, özel hizmet ve ek ödeme tazminatı, yan ödeme ile makam ve görev tazminatları gibi ilave mali haklardan faydalandığı için İdare bütçesi açısından da ek mali külfet yaratmaktadır. Söz konusu daire başkanlıklarının bütçesi ve dolayısıyla harcama yetkililiği olmadığı için bu kadrolara atanan personelin mali hakları başka harcama birimlerinin bütçesinden ödenmiştir. Kısaca ifade etmek gerekirse söz konusu daire başkanlıkları kadrolarının, bu kadrolara atanan personele daha yüksek mali haklar sunması dışında ne İdarenin faaliyetlerine ne de iş akış süreçlerine herhangi bir katkısı bulunmamaktadır.

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında; faaliyeti bulunmayan daire başkanlıklarına yapılan atamaların 2025 yılında iptal edildiği ve bu hususta gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir. Ancak İdarenin cevabından hiçbir faaliyeti olmayan unvansız daire başkanlığı kadrolarının iptal edilip edilmediği ya da bu kadrolara başka personelin atanıp atanmadığı anlaşılmamaktadır.

Sonuç olarak hiçbir faaliyeti olmayan daire başkanlığı kadrolarının ihdas edilmemesi ve bu kadro unvanlarının kullanılmaması gerekmektedir.