|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı döner sermaye işletme birimlerinin kuruluşlarından itibaren ya da belirli bir süre sonra faaliyette bulunmadığını ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye işletmesi kurulabilmesi için üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulu’nun onayını gerektirmektedir. Ayrıca, bu işletmelerin, yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmadan bilimsel hizmetler, araştırmalar ve eğitim faaliyetleri gibi alanlarda faaliyet göstermesi gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2021 yılı itibarıyla 4 döner sermaye işletme biriminin herhangi bir faaliyet gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Bu birimler, döner sermaye ile ödenek almasına rağmen, belirlenen amaçlar doğrultusunda çalışmamaktadır. Üniversite Yönetim Kurulu, bu durumun farkında olarak, faaliyette bulunmayan birimlerin kapatılması yönünde karar almış ve gerekli bilgilendirmeleri yapmıştır. Sonuç olarak, faaliyet göstermeyen döner sermaye işletmelerinin, özellikle yıl sonu itibarıyla DMİS üzerindeki gereksiz işlem yükünün azaltılması amacıyla tasfiye edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu adım, hem kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlayacak hem de yönetim süreçlerini sadeleştirecektir. |
BULGU: Faaliyeti Olmayan Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Bazı döner sermaye işletme birimlerinin kuruluşundan bu yana veya belli bir süre sonra herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) fıkrasında; yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabileceği ifade edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Kuruluş” başlıklı 4’üncü maddesinde; yükseköğretim kurumlarınca, ilgili yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak döner sermaye işletmesi kurulabileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in ‘Faaliyet Alanları’ başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin;
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak,
Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek,
ç) Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak,
amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir.
Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar.” denilerek döner sermaye işletmelerinin yukarıda sıralanan faaliyetlerden bir veya birkaçına yönelik mal veya hizmet üretiminde bulunması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Üniversite Yönetim Kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile kurulan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde 2021 yılı itibariyle 4 döner sermaye işletme biriminin herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür. Oysa bu birimler döner sermaye ile ödenek verilen birimlerdir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi uyarınca düzenlenen “Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik”in 5’inci maddesinde de belirtildiği gibi döner sermaye işletmelerinin bu maddede sayılan mal ve hizmet üretiminde bulunmak amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekmektedir.
İşletme tarafından, 2021 mali yılı içerisinde herhangi bir faaliyette bulunmayan birimlerin kapatılmasına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulu kararı alındığı ve faaliyeti bulunmayan işletme birimlerinin kapatılması için gerekli bilgilendirmenin yapıldığı ifade edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, herhangi bir mal ve hizmet üretiminde bulunmayan söz konusu işletmelerin, özellikle ay sonu ve yıl sonu itibariyle DMİS üzerindeki gereksiz işlem yükü ve hacminin azaltılması açısından tasfiye edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.