|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi’ne bağlı Döner Sermaye İşletme Birimlerinden bazıları uzun süredir faaliyette bulunmamaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye işletmeleri kurma yetkisini belirlerken, bu işletmelerin faaliyetlerinin yükseköğretim kurumlarının esas işlevlerini aksatmadan yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği de, bu işletmelerin bilimsel araştırma, proje geliştirme ve eğitim faaliyetleri gibi alanlarda hizmet vermesini zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, 2024 itibarıyla 19 döner sermaye işletme biriminden yalnızca 14’ünün aktif olduğu, 5 birimin ise herhangi bir faaliyet göstermediği tespit edilmiştir. Bu birimler, döner sermaye ile ödenek almasına rağmen, belirlenen amaçlar doğrultusunda hizmet üretmemektedir. Kamu idaresi, bir işletme biriminin kapatıldığını ve diğerleri için Yönetim Kurulu tarafından değerlendirmelerin yapılacağını belirtmiştir. Faaliyette bulunmayan döner sermaye işletmelerinin, yılsonu itibarıyla muhasebe yükünü azaltmak amacıyla tasfiye edilmesi ve banka hesaplarının kapatılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu durum, hem kaynakların etkin kullanımı hem de idari işlemlerin sadeleştirilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Faaliyeti Olmayan Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi’nin bazı birimlerinin belli bir süredir herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) fıkrasında yükseköğretim kurumlarında Üniversite Yönetim Kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabileceği belirtilmektedir.
18.06.2020 tarih ve 31159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in ‘Kuruluş” başlıklı 4’üncü maddesinde; yükseköğretim kurumlarınca, ilgili yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak döner sermaye işletmesi kurulabileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in ‘Faaliyet Alanları’ başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“(1) Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin;
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak,
Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek,
ç) Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak,
amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir.
(2) Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar.” denilerek döner sermaye işletmelerinin yukarıda sıralanan faaliyetlerden bir veya birkaçına yönelik mal veya hizmet üretiminde bulunması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde 2024 yılı itibariyle toplam 19 döner sermaye işletme biriminden 14’ünün aktif olduğu ancak geriye kalan 5 işletme biriminin ise herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür. Oysa bu birimler döner sermaye ile ödenek verilen birimlerdir. Her birimin ayrı vergi numarası ile banka hesabı vardır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi uyarınca düzenlenen “Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik”in 5’inci maddesinde de belirtildiği gibi döner sermaye işletmelerinin bu maddede sayılan mal ve hizmet üretiminde bulunmak amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında, 1 adet işletme biriminin kapatıldığı ve diğer birimler için Yönetim Kurulunca gerekli değerlendirmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Açıklanan nedenlerle herhangi bir mal ve hizmet üretiminde bulunmayan söz konusu işletmelerin, özellikle yılsonu itibariyle muhasebe üzerindeki gereksiz işlem yükü ve hacminin azaltılması açısından banka hesapları da kapatılarak tasfiye edilmesi gerekmektedir.