|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversite döner sermaye işletme müdürlüğüne bağlı bazı birimlerin faaliyetsiz olduğunu ortaya koymuştur. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri, döner sermaye işletmelerinin kurulması ve faaliyetlerinin ekonomik, verimli ve tasarruflu bir şekilde yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, bu işletmelerin belirli bilimsel ve eğitim hizmetleri sunması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 itibarıyla 25 döner sermaye işletme biriminden İletişim Fakültesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü kapatılmış, Sağlık Hizmetleri MYO Döner Sermaye İşletmesi ve Kariyer Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi ise aktif durumda değildir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul ederek gerekli düzeltici işlemlere başlamıştır. Faaliyetsiz olan iki birim, 2025 yılında alınan üniversite yönetim kurulu kararlarıyla kapatılacaktır. Sonuç olarak, gelir getirici faaliyetleri bulunmayan döner sermaye işletme birimlerinin, kuruluş amaçları doğrultusunda belirlenen faaliyetlerden en az birini yerine getirmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu durum, yükseköğretim kurumlarının kaynaklarının etkin kullanımı açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Faaliyeti Olmayan Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı işletme birimlerinden bazılarının herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner Sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) fıkrasında; Yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabileceği belirtilmektedir. Aynı maddenin (i) fıkrasına göre ise; Döner Sermaye İşletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur. Ayrıca, (j) fıkrasında; Döner Sermaye İşletmelerinin faaliyet alanları, gelir ve giderleri, sermaye limitleri ile işletmelerin yönetimine ilişkin esas ve usullerin Maliye Bakanlığı’nın görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.
18.06.2020 tarih ve 31159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Kuruluş” başlıklı 4’üncü maddesinde; Yükseköğretim kurumlarınca, ilgili yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak döner sermaye işletmesi kurulabileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in Faaliyet Alanları başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin;
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak,
Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek,
ç) Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak,
amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir.”
denilmektedir.
Görüldüğü üzere anılan Yönemelik hükmünde döner sermaye işletmelerinin sayılan görevlerden bir veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerektiği açıkça belirtilmiştir. Yapılan incelemede; 2024 yılı itibariyle 2024 yılı itibarıyla 25 döner sermaye işletme biriminden İletişim Fakültesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 22.07.2024 tarih 504 sayılı YKK ile kapatıldığı, 2 Birimin (Sağlık Hizmetleri MYO Döner Sermaye İşletmesi ile Kariyer Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin) ise aktif olmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve Faaliyeti bulunmayan iki birimle ilgili durum dikkate alınarak Kariyer Merkezi Döner Sermaye işletmesinin 10.04.2025 tarih 2025/316 sayılı, Sağlık Hizmetleri MYO Döner Sermaye işletmesinin ise 17.04.2025 tarih 2025/342 sayılı Üniversite Yönetim kurulu Kararları ile kapatıldığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla gelir getirici faaliyeti olmayan 2 döner sermaye işletme biriminin kuruluş amaçları doğrultusunda sayılan faaliyetlerden biri veya birkaçına yönelik aktif çalışmada bulunması gerektiği değerlendirilmektedir.