|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı döner sermaye işletme birimlerinin kuruluşlarından itibaren ya da belirli bir süre sonra faaliyette bulunmadığını ortaya koymaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye işletmelerinin kurulabilmesi için üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulu’nun onayını gerektirdiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu işletmelerin, yükseköğretim kurumlarının temel faaliyetlerini aksatmadan bilimsel araştırma, proje geliştirme gibi alanlarda hizmet vermesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 2021 itibarıyla Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü bünyesindeki üç döner sermaye işletme biriminin herhangi bir faaliyet gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Bu birimler, döner sermaye ile finansman sağlanan birimler olmalarına rağmen, belirtilen yönetmelik gerekliliklerini yerine getirmemektedir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, faaliyet göstermeyen birimlerin belirlenerek tasfiye edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Faaliyetsiz döner sermaye işletme birimlerinin denetim yılı içerisinde kapatılmaması, gereksiz işlem yükü ve hacminin artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, söz konusu işletmelerin tasfiyesi, Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerindeki yükün azaltılması açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Faaliyeti Olmayan Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Bazı döner sermaye işletme birimlerinin kuruluşundan bu yana veya belli bir süre sonra herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (a) fıkrasında; yükseköğretim kurumlarında üniversite yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmesi kurulabileceği ifade edilmiştir.
Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Kuruluş” başlıklı 4’üncü maddesinde; yükseköğretim kurumlarınca, ilgili yönetim kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak döner sermaye işletmesi kurulabileceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in ‘Faaliyet Alanları’ başlıklı 5’inci maddesinde ise;
“Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin;
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak,
Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek,
ç) Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak,
amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir.
Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar.” denilerek döner sermaye işletmelerinin yukarıda sıralanan faaliyetlerden bir veya birkaçına yönelik mal veya hizmet üretiminde bulunması gerektiği açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Üniversite Yönetim Kurulunun önerisi ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile kurulan Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde 2021 yılı itibariyle 3 döner sermaye işletme biriminin herhangi bir faaliyette bulunmadığı görülmüştür. Oysa bu birimler döner sermaye ile ödenek verilen birimlerdir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi uyarınca düzenlenen “Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik”in 5’inci maddesinde de belirtildiği gibi döner sermaye işletmelerinin bu maddede sayılan mal ve hizmet üretiminde bulunmak amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekmektedir.
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından, Müdürlüğe bağlı alt birimlerden, herhangi bir mal ve hizmet üretiminde bulunmayan işletmelerin tespit edilerek tasfiye edilmesi yoluna gidileceği ifade edilmiştir.
Faaliyeti olmayan döner sermaye işletme birimlerinin denetim yılı içerisinde kapatılmamasından dolayı açıklanan nedenlerle, herhangi bir mal ve hizmet üretiminde bulunmayan söz konusu işletmelerin, özellikle ay sonu ve yıl sonu itibariyle Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) üzerindeki gereksiz işlem yükü ve hacminin azaltılması açısından tasfiye edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.