|
ÖZET: Üniversite İslami İlimler Fakültesi Kütüphanesi’nde, kayıt dışı yaklaşık 2500 kitap bulunduğu ve bu durumun 255 Demirbaşlar Hesabı’nın mali tablolarla uyumsuz olduğu belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, kamu kaynaklarının yönetiminden sorumlu olanların, bu kaynakların kullanımı, muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasında gerekli önlemleri alması gerekmektedir. Taşınır Mal Yönetmeliği de, taşınırların etkili ve hukuka uygun bir şekilde kaydedilmesi ve yönetilmesini zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik, kamu idarelerinin taşınırların kayıt altına alınmasını ve her bir kaydın belgelerle desteklenmesini şart koşmaktadır. Kütüphanelerdeki nadir eserler için ayrıca Kütüphane Defteri tutulması gerekmektedir. İslami İlimler Fakültesi Kütüphanesi’nde kayıtlara alınmamış kitapların, Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi’nde yer alması için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. Kamu İdaresi, kayıtlarda yer almayan eserlerin 28.4.2025 itibarıyla kaydedileceğini belirtmiş, ancak bu durum 2024 yılı mali tablolarını etkilemeyecektir. Ek olarak, 28.4.2025 tarihli Taşınır İşlem Fişi’nde toplam 2603 eserin sembolik bir bedel üzerinden değerlendirildiği görülmektedir. Ancak, bazı eserlerin nadir olması nedeniyle, Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 13. maddesi gereğince bir Değer Tespit Komisyonu kurulması ve her bir eserin gerçek değerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu değerler üzerinden 2025 mali hesap ve tablolarına kaydın yapılması önemlidir. |
BULGU: Fakülte Kütüphanesindeki Kitapların Demirbaş Kayıtlarının Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
İslami İlimler Fakültesi Kütüphanesinde kayıtlarda olmayan yaklaşık 2500 adet kitap bulunduğu; bu meyanda 255 Demirbaşlar Hesabının mali tablodaki tutarının fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde harcama yetkililerinin sorumluğu; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasının sağlanması şeklinde tanımlanmış ve taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda neden oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerince sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Yönetmelik’in “Taşınırların Kaydı” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında; Kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması, taşınır kayıtlarının, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulması ve her bir kaydın belgeye dayanması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bununla beraber 15’nci maddede Satın alınan taşınırların giriş işlemleri, 16’ıncı maddede bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınırların girişi, 19’uncu maddede devir alınan taşınırların girişlerinin ne şekilde yapılacağı düzenlenmiştir.
Öte yandan Yönetmelik’in 9’uncu maddesi gereğince kütüphanelerdeki yazma ve basma nadir eserler ile kitap ve kitap dışı materyal için Kütüphane Defteri tutulur. Her bir taşınır için ayrı kayıt yapılması gerekir.
Sonuç olarak 255 Demirbaşlar Hesabının fiili durumla örtüşerek doğru ve denk olması için İslami İlimler Fakültesi Kütüphanesinde kayıtlarda olmayan kitapların kayıtlara alınması ve bunun için öncelikle Taşınır Kayıt Yönetim Sisteminde Kütüphane Ambarı açılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, her ne kadar kayıtlarda yer almayan eserlerin 28.4.2025 itibariyle kayıt altına alındığı belirtilmekle birlikte bu durum 2024 Yılı Demirbaşlar Hesabını ve Mali Tablolarını etkilemeyecektir. Bununla birlikte cevap ekinde görderilen 28.4.2025 tarihli Kültür Varlığı, Yazma Basma Nadir Eser Kitap ve Metaryellerine ilişkin Taşınır İşlem Fişi ve detayları incelendiğinden toplam 2603 adet eserin her birinin 1 TL’lik sembolik bir bedel üzerinden değerlendirildiği görülmektedir. Oysa toplam 2603 adet eserden bir kısmının nadir eser olması halini de göz önüne alarak, Taşınır Mal Yönetmeliğinin 13’üncü maddesi gereğince Değer Tespit Komisyonu kurularak her bir eserin gerçek değerinin tespit edilmesi ve tespit edilen gerçek değerleri üzerinden 2025 Mali Hesap ve Tablolarına kaydının yapılması gerekir.