ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin fatura karşılığı ödemeleri ve diğer yükümlülükleri konusunda 2021/14 ve 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgelerine aykırılıklar tespit etmiştir. Bu genelgelerde, kamu hizmetleri ve yatırım projelerinin bütçe sınırları içinde kalması gerektiği, harcama ve finansman programlarına uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, kamu kurumlarının kendi faaliyet alanları dışında harcama yapmamaları ve alımlarda ölçek ekonomisinden yararlanarak ortak tedarik yöntemlerini kullanmaları gerektiği belirtilmiştir.

Denetim sonuçları, fatura karşılığı ödemelerin zamanında yapılmadığını ve bu durumun alacakların tahsili için hukuki süreçlerin başlatılmasına yol açtığını göstermektedir. Belediyenin, bu gecikmeler nedeniyle faiz, vekalet ücreti, harç ve icra masrafları gibi ek mali yüklerle karşılaştığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi, yaşanan mali krizlerin bu durumu etkilediğini ve yalnızca az sayıda borç için hukuki yola başvurulduğunu ifade etmiştir.

Sonuç olarak, fatura karşılığı ödemelerin ve diğer yükümlülüklerin, Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne uygun olarak zamanında gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması önem arz etmektedir. Bu durum, hem mali disiplinin sağlanması hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Fatura Karşılığı Ödemeler ve Diğer Yükümlülükler İlgili Olarak Tasarruf Tedbirleri Konulu 2021/14 ve 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgelerine Aykırılıkların Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Fatura karşılığı ödemeler ve diğer yükümlülükler ile ilgili olarak Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 ve 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgelerine aykırılıkların bulunduğu görülmüştür.

Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkartılan 2021/14 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinde olduğu gibi 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinin;

“Genel İlkeler” başlıklı bölümünde;

“Kamu hizmetleri ve yatırım projeleri, bütçe sınırları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açılmadan azami tasarruf anlayışı içinde yürütülecektir. İş programları da harcama/finansman programlarına göre gerçekleştirilecektir. Yılı ve takip eden yılların bütçelerinde ilave yük oluşturacak şekilde faaliyet genişlemesine ve iş artışına gidilmeyecektir.

Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir.

Kamu kurum ve kuruluşları, yapacakları alımlarda ölçek ekonomisinden yararlanarak ihtiyaçların daha düşük maliyetlerle temini amacıyla ortak alım yoluyla tedariki yaygınlaştıracaklardır.

İdarelerin Devlet Malzeme Ofisi (DMO) tarafından karşılanabilecek mal ve hizmetlerinin DMO aracılığıyla temini esas olacaktır.”

“Diğer Hususlar” başlıklı bölümünde ise;

“Kamu kurum ve kuruluşları, ek mali yüklerle karşılaşılmaması için fatura karşılığı ödemelerini ve diğer yükümlülüklerini zamanında yerine getirecekler ve bunun için her türlü tedbiri alacaklardır.”

Düzenlemeleri yer almaktadır.

Uygulamada bu hususa dikkat edilmediği, fatura karşılığı ödemelerin ve diğer yükümlülüklerin zamanında yerine getirilemediği bu nedenle ilgililer tarafından alacaklarının tahsili için Belediyeye dava açıldığı ve icra işlemleri yapıldığı, Belediyenin bu nedenle faiz ile beraber vekalet ücreti, harç ve icra masrafları ödemek durumunda kaldığı anlaşılmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında, yaşanan krizlerin Belediyeyi olumsuz etkilemesi nedeniyle faturaların zaman zaman süresinde ödenemediği ve genele bakıldığında çok cüzi bir kısım borç için hukuki yola başvurulmuş olduğu ifade edilmiştir.

Buna göre, gerekli tedbirler alınarak fatura karşılığı ödemelerin ve diğer yükümlülüklerin Tasarruf Tedbirleri Genelgesine uygun olarak zamanında yerine getirilmesi gerekmektedir.