BULGU: Faturada Bulunması Gerekli Bilgilerde Eksiklik Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

Faturada bulunması gerekli asgari bilgilerde eksiklik olması sebebiyle alınan malzemelerin kontrolünün yapılmasına imkân olmadığı görülmüştür.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229’uncu maddesinde; fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde ise; “Faturada en az aşağıdaki bilgilerin bulunacağı belirtilmiştir. Buna göre faturada;

Faturanın düzenleme tarihi, seri ve sıra numarası;

Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası;

Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası;

Malın veya işin nevi, miktarı, fiyat ve tutarı;

Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası (Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulmasının şart olduğu düzenlenmiştir.)

Dolayısıyla faturalarda malın türü, miktarı, fiyatı ve tutarının bulunması kanuni zorunluluk olup faturaya konu olan malın türü ve miktarının da herkesçe bilinen, kabul görmüş, kesin ve standart bir ölçü olması gerekmektedir. Buna göre, faturada malın türü ve miktarı yerine, “koli” şeklinde genel ifadelerin kullanılması mevzuata aykırılık teşkil edeceği gibi bu durumun tam olarak ne alındığının tespitine imkân vermemesi sebebiyle denetimi de imkânsız kılmaktadır.

Yapılan incelemede, aşağıdaki tabloda ayrıntısı görülen 2 adet faturada “koli” adı altında miktar olarak “1 adet” olmak üzere toplam 271.920,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak faturalarda mal ve hizmet türüne “koli” adı altında yer verildiğinden, yukarıda mevzuat hükümleri doğrultusunda hem faturada olması gereken asgari şartlar sağlanmamış hem de alınan malzemelerin kontrolü yapılamamıştır.

Tablo 5: Koli Şeklinde Düzenlenen Faturaların Listesi

Sıra Yevmiye Tarih Yevmiye No Malın Cinsi Fatura No KDV Dahil Tutar
26.07.2024 3594 Hijyen Kolisi EAR2024000000017 174.000,00
30.10.2024 5206 Kırtasiye Kolisi EAR2024000000031 97.920,00
TOPLAM TOPLAM TOPLAM TOPLAM 271.920,00

Kamu İdaresi cevabında, YİKOB tarafından gerçekleştirilecek işlemlerde, alınan malzemenin kontrolünün ve denetiminin sağlanabilmesi için Vergi Usul Kanunu’nda faturanın şekline ilişkin olarak belirlenmiş hükümlere göre faturada bulunması gereken asgari şartların aranacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, denetimin sağlıklı yürütülebilmesi açısından Vergi Usul Kanunu’nda faturanın şekline ilişkin belirlenmiş hükümlere riayet edilmesi gerekmektedir.