Faturalarda Bulunması Gerekli Asgari Bilgilerin Mevcut Olmaması (Sayıştay)

BULGU: Faturalarda Bulunması Gerekli Asgari Bilgilerin Mevcut Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Faturada bulunması gerekli asgari bilgilerin mevzuata uygun olmaması dolayısıyla yapılan alımların denetime imkân vermediği görülmüştür.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229’uncu maddesinde, fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun’un “Faturanın şekli” başlıklı 230’uncu maddesinde ise; “Faturada en az aşağıdaki bilgiler bulunacağı belirtilmiştir. Buna göre faturada;

Faturanın düzenleme tarihi, seri ve sıra numarası;

Faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası;

Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası;

Malın veya işin nevi, miktarı, fiyat ve tutarı;

Satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası (Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulmasının şart olduğu düzenlenmiştir.)

Dolayısıyla faturalarda, malın türü, miktarı, fiyatı ve tutarının bulunması kanuni zorunluluk olup faturaya konu olan malın türü ve miktarının da herkesçe bilinen, kabul görmüş, kesin ve standart bir ölçü olması gerekmektedir. Buna göre; faturada malın türü ve miktarı yerine, “muhtelif” şeklinde genel ifadelerin kullanılması mevzuata aykırılık teşkil edeceği gibi bu durumun tam olarak ne alındığının tespitine imkân vermemesi sebebiyle denetimini de imkânsız kılmaktadır.

Yapılan incelemede, muhtelif gıda, konaklama bedeli gibi çeşitli adlarla alınan, aşağıdaki tabloda ayrıntısı görülen 9 adet faturada toplam 4.358.192,74 TL alım yapıldığı görülmüştür. Ancak faturalarda mal ve hizmet türüne ilişkin belirsiz ifadeler kullanılmış olması yukarıda mevzuat hükümleri doğrultusunda hem faturada olması gereken asgari şartları hem de alınan malzemelerinin kontrolünü sağlamaya imkan vermemektedir. Ayrıca, söz konusu husus 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda yer almasına rağmen İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilmediği görülmüştür.

Tablo 6: Asgari Bilgileri Taşımayan Faturaların Listesi

Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin faturalarda bulunması gereken asgari bilgilerin yer almasıyla ilgili kontrollerin yapılacağı ve eksikliklerin giderilmesi için gerekli çalışmaların gerçekleştirileceği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, faturalarda bulunması gereken asgari bilgilerin kontrolü yapılmalı, alınan mal ve hizmetlerin denetimine imkan tanınmalıdır.