|
ÖZET: Fiilen işyeri olarak kullanılan taşınmazların emlak ve çevre temizlik vergilerinin mesken statüsünde hesaplandığına dair 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, önemli bulgular sunmaktadır. Mimarlık, mühendislik, avukatlık, arabuluculuk, diş hekimliği, özel muayenehane, serbest muhasebeci, danışmanlık ve müşavirlik gibi meslek gruplarının faaliyet gösterdiği binalar, tapuda konut olarak kaydedildiği için mesken vergisine tabi tutulmaktadır. Ancak, bu yerlerin işyeri olarak kullanılması gerektiği belirtilmektedir.
Emlak Vergisi Kanunu’nun 33. maddesi, bir taşınmazın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin güncellenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, konut olarak kaydedilen alanların işyeri olarak kullanılmaya başlanması halinde, ilgili taşınmazların emlak vergisi bildirimlerinin güncellenmesi ve yeni duruma uygun şekilde vergilendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden tahsil edilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Sonuç olarak, işyeri olarak kullanılan ancak mesken olarak vergilendirilen taşınmazların tespit edilmesi ve gerekli revizyonların yapılması, emlak ve çevre temizlik vergilerinin doğru bir şekilde tahakkuk ve tahsil edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, yerel yönetimlerin vergi gelirlerini artırmasına ve hukuki uyumluluğun sağlanmasına katkıda bulunacaktır. |
BULGU: Fiilen İşyeri Olarak Kullanılan Taşınmazların Emlak ve Çevre Temizlik Vergilerinin Mesken Statüsünde Hesaplanması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mimarlık, mühendislik, avukatlık, arabuluculuk, diş hekimliği, özel muayenehane, serbest muhasebeci, danışmanlık ve müşavirlik gibi iş kolları tarafından işyeri olarak kullanılan bina veya bağımsız bölümlere ilişkin emlak vergilerinin işyeri üzerinden alınması gerekirken bu yerlerin tapuda konut olarak gözükmesi nedeniyle mesken olarak vergilendirildiği, ayrıca çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden belediye tarafından tahsil edilmediği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 33’üncü maddenin 3’üncü fıkrasında bir binanın tamamının veya ikamete mahsus mahallerden bir kısmının kullanılış tarzının değiştirilerek ticaret veya sanat icra edilen yer haline getirilmesi, vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılmıştır.
Bu itibarla, konutun ikamete mahsus mahallerinden tamamının veya bir kısmının iş yeri haline dönüştürülmesi durumunda vergi değerini tadil eden sebep söz konusu olacak ve nitelik itibarıyla iş yeri kapsamında değerlendirilerek yeni duruma (iş yeri) göre vergilendirilmesi gerekecektir.
1319 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca söz konusu taşınmaz için bütçe yılı içinde yeni duruma göre emlak vergisi bildirimi verilmesi ve meskenin iş yeri olarak kullanılmaya başlandığı tarihi izleyen bütçe yılından itibaren iş yerlerine ait oran üzerinden vergilendirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesine göre, söz konusu yerlerin çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden Belediyece tahsil edilmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla bahsi geçen iş kollarınca iş yeri olarak kullanıldığı halde belediye tarafından mesken olarak vergilendirilen yerlerin tespitlerinin yapılıp işyeri olarak revize edilerek, emlak vergileri ile çevre temizlik vergilerinin fiili duruma göre tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.